Aanpassing van de wegcode op 31 mei 2019

Aanpassing van de bepaling “Rijwiel”

Met de aanpassing van de bepaling van het rijwiel worden drie-en vierwielers van minder dan 1 meter breed gelijkgesteld met fietsers. Dat is van belang om bijvoorbeeld bakfietsen en fietsen voor personen met beperkte mobiliteit, die vaak 3 of 4 wielen hebben. Op deze manier worden ze, onder meer toegelaten op volgende plaatsen: - tegen de richting in een éénrichtingsstraat (onderbord M2); - bij “uitgezonderd plaatselijk verkeer”, bepaald in artikel 2.47. van de wegcode; - in voetgangerszones aangeduid met een verkeersbord F103; - op voorbehouden wegen aangeduid met een verkeersbord F99a en F99b

Gemotoriseerde voortbewegingstoestellen

De snelheid die, naar bouw en vermogen, mag ontwikkeld worden door een gemotoriseerd voortbewegingstoestel wordt van 18 km/u gebracht naar 25 km/u op een horizontale weg. De snelheid van 18 km/u is immers in tegenspraak met de Europese normen die een maximumsnelheid van 25 km per uur bepalen. De bepalingen uit Europese norm EN 17128/2017 zijn weliswaar nog ontwerpteksten en zijn juridisch niet afdwingbaar, maar ze worden wel al nageleefd door de producenten. Daardoor hebben zo goed als alle gemotoriseerde voortbewegingstoestellen een, door de constructie bepaalde, maximumsnelheid van 25 km per uur. De wetgever geeft ook een niet-limitatieve opsomming van gemotoriseerde voortbewegingstoestellen.

Jonge fietsers

Voortaan mogen jonge fietsers tot de leeftijd van 10 jaar (voorheen 9 jaar) in alle omstandighedengebruik maken van trottoirs en verhoogde bermen. Deze afwijking is niet langer onderworpen aan het gebruik van een kinderfiets.

Zijdelingse afstand

Om de veiligheid van voetgangers en fietsers te garanderen moeten bestuurders buiten de bebouwde kom voortaan een zijdelingse afstand van 1,5 meter in plaats van 1 meter respecteren tussen het voertuig en de zwakke weggebruiker. Dat geldt zowel ten aanzien van voetgangers, als van fietsers en tweewielige bromfietsen.

Speed pedelecs naast elkaar

Bestuurders van speed pedelecs mogen, onder dezelfde voorwaarden als de fietsers, naast elkaar rijden wanneer zij de rijbaan volgen. Het kruisen moet mogelijk blijven.

Voetgangers – gebruik van oversteekplaatsen

De verplichting voor voetgangers om gebruik te maken van de oversteekplaats wordt versoepeld. (Tot 31 mei moet een voetganger verplicht  de oversteekplaats gebruiken wanneer die zich op minder dan ongeveer 20 meter afstand bevindt.)

Verkeerslichten

Lichten voor fietsers en voetgangers

Twee- en driekleurige verkeerslichten met dubbele lens (verlichte silhouet van een fiets en voetganger) gelden zowel voor fietsers als voor voetgangers.

Bijkomend oranjegeel knipperend licht met het fietssilhouet

Met deze aanpassing wordt in het wegverkeersreglement de mogelijkheid ingevoerd van een oranjegeel knipperend licht met het silhouet van een fiets en met een oranje-gele knipperende pijl. Dit betekent dat fietsers en bestuurders van speed pedelecs bij rood of oranje-geel licht toch in de richting aangeduid door de oranje-gele pijl mogen verder rijden. Dit systeem komt naast het bestaande systeem van de borden B22 of B23 dat eveneens wordt behouden .

Alle fietsers tegelijk groen (AFTG)

De verkeersveiligheid van fietsers is en blijft een heikel punt en de roep naar conflictvrije kruispunten is groot. Eén van de mogelijke oplossingen kan het verkeerlichtenprincipe alle fietsers tegelijk groen (AFTG) zijn. Met deze aanpassingen van de wegcode wordt het principe mogelijk gemaakt.

Principe

Alle fietsers tegelijk groen is een manier om twee- of driekleurige verkeerlichten te regelen op kruispunten. Op een kruispunt met AFTG kan aan alle overstekende voetgangers en fietsers tegelijk groen gegeven worden in elke mogelijke oversteekbeweging. Het gemotoriseerd verkeer wordt op dat moment in alle richtingen gestopt. Afhankelijk van de lokale situatie kan gekozen worden om AFTG te voorzien enkel voor fietsers, voor fietsers en voetgangers, of voor voetgangers alleen.

Voordelen

Praktijk in het buitenland (Nederland) en proefproject in binnenland (Hasselt) tonen aan dat het principe “Alle fietsers tegelijk groen” twee belangrijke voordelen heeft:

- Ten eerste zijn er geen conflicten tussen fietsers en gemotoriseerde voertuigen op het kruispunt. Ongevallen tussen rechtdoorgaande (of links afslaande) fietsers en rechts afslaande voertuigen worden vermeden. Dat is van groot belang voor de verkeersveiligheid, meer bepaald voor de dode- hoekproblematiek. De regeling kan bijgevolg voordelen opleveren op kruispunten met veel rechts afslaand autoverkeer. AFTG is relatief conflictvrij.

Er zijn geen potentiële “harde” conflicten met gemotoriseerd verkeer, maar wel potentiële “zachte” conflicten met andere fietsers.

- Een tweede voordeel van AFTG is dat fietsers kunnen afslaan in één beweging, zonder extra stop voor een tweede verkeerslicht. Dat leidt tot kortere gemiddelde en maximale wachttijden voor fietsers die links af moeten slaan. Indien er één fietsfase per cyclus is ingesteld, neemt de gemiddelde verliestijd van rechtdoor gaande fietsers toe.

Voetgangers

Om de regeling ook mogelijk te maken voor voetgangers, werd artikel 63 van de Wegcode aangepast.