Dienst leefmilieu

De Dienst Leefmilieu is een steundienst van de Centrale directie van de bestrijding van de zware en georganiseerde criminaliteit. Zijn hoofdtaak bestaat voornamelijk in het helpen van politiemensen tijdens het uitvoeren van hun taken betreffende de bestrijden van de zware leefmilieucriminaliteit.

 

Deze hulp kan op verschillende manieren gegeven worden zoals:

  • Het geven van advies en het stimuleren van de onderzoekers om te werken in de leefmilieumaterie.
  • Het leveren van gespecialiseerde expertise en operationele steun aan de politiediensten.
  • Het exploiteren en beheren van informatie en het opzetten van databanken.
  • Het organiseren van specifieke opleidingen voor politiediensten en enkele andere interventiediensten.
  • Het opzetten en ontwikkelen van een netwerk binnen de diensten van de geïntegreerde politie.
  • Het initiëren van proactieve en reactieve onderzoeken.
  • Vertegenwoordigen van de politie op fora betreffende leefmilieu (Interpol, Europol, EU enz.).
  • Strategische analyses maken om een beeld te krijgen van de fenomenen.
  • Deelnemen aan beurzen om promotie te maken voor onze dienst.
  • Aanmoedigen van de politiemensen om ECO-formulieren afval op te stellen.
  • Bevorderen van het partnerschap in de strijd tegen de leefmilieucriminaliteit om de efficiëntie te verbeteren.

Krachtlijnen

Deze steun kan op verschillende manieren bestaan die in onze krachtlijnen worden vermeld:

Biodiversiteit

Het project biodiversiteit startte in januari 1997 en beoogt:

  • Informatie afkomstig van verschillende eenheden, NGO's, andere officiële instanties en particulieren te centraliseren en te analyseren.
  • Inlichtingen van of naar het buitenland door te sturen.
  • Een relationele databank, specifiek met betrekking tot de CITES, te beheren (EU TWIX).
  • Een eerste expertise uit te voeren bij inbeslagnames.
  • Als tussenpersoon te fungeren tussen het CITES-orgaan, de Dierengezondheidsinspectie en de verschillende vereiste wetenschappelijke experten.
  • Technische bijstand te verlenen aan de lokale eenheden tijdens punctuele controles of geplande operaties.* Na de tussenkomst op het terrein, het dossier op te volgen op het niveau van het Parket en van de eenheden.

Monkeys

Project Afval

Sinds juni 1995 richt het project zich op het inzicht verkrijgen in de reële afvalstromen in België door een gerichte informatiegaring die bestaat uit: * Geplande, kortstondige controleacties naar afvaltransporten i.s.m. de bevoegde administratie(s).* Punctuele controles van "verdachte" afvaltransporten tijdens de uitvoering van patrouilles.

Via een operationele analyse willen we risicogroepen en risicogedrag detecteren inzake de afvalzwendel.

Déchets

Samenwerking

De Dienst leefmilieu:

  • Levert gespecialiseerde expertise en operationele steun aan de politiediensten.
  • Initieert proactieve en reactieve onderzoeken.
  • Bevordert het partnerschap in de strijd tegen de leefmilieucriminaliteit om de efficiëntie te verbeteren.

Coopération

Informatiebeheer

De Dienst leefmilieu:

  • Exploiteert en beheert informatie door het opzetten van expertise-databanken (EU-TWIX en ECO formulier afval)
  • Ontwikkelt van de grond af een netwerk binnen de diensten van de geïntegreerde politie.
  • Maakt strategische analyses om een beeld te krijgen van de fenomenen.

Project AUGIAS - Een Europese aanpak van een probleem op wereldformaat

Een ver-van-mijn-bed-show dacht u?

Augias

U betaalt voor de ecologische verwerking van uw koelkast bij aankoop, maar wist u dat deze vaak na inlevering in brokken opduikt in de Afrikaanse natuur?

Smaakt 'kip à la dioxine' met appelmoes en frietjes u even goed? En wat met die verse groenten gekweekt in een met cadmium verzadigde grond? Lekker, toch? En zo gezond!

In tegenstelling tot wat men vaak denkt, is afvalzwendel en de hele problematiek rond afvaltransport wel degelijk iets dat iedereen aanbelangt. Om het milieu en de volksgezondheid te beschermen werden heel wat regels in het leven geroepen om de opslag, het vervoer en de verwerking van allerlei soorten afval aan banden te leggen.

Maar geregeld slaan malafide personen munt uit het niet respecteren van deze regels en dit jammer genoeg ten koste van maatschappij, economie, milieu en vooral de volksgezondheid.

Maar is dit een zaak voor de politie?

Natuurlijk wel! Eén van de kerntaken van alle politiediensten is zorgen voor de veiligheid van de bevolking. Als milieu en volksgezondheid op het spel staan, moet er zonder aarzelen krachtdadig worden ingegrepen.

Wie afvalzwendel zegt, zegt ook illegaal afvaltransport. Een efficiënte manier om afvalzwendel te bestrijden is na te gaan of het vervoer van de afvalstoffen gebeurt volgens de opgelegde regels. Helaas is de wetgeving rond afvalverwerking en - transport redelijk ingewikkeld en vrij technisch, maar dat is nu net waar het Augias-project verandering in wil brengen!

Hoe dan wel?

Activiteiten

Dit ambitieuze project, geïnitieerd door de Belgische Federale Politie, loopt twee jaar en kent een vaste planning waarin experts en medewerkers tijdens conferenties en vergaderingen hun beste beentje zullen voorzetten om het nodige materiaal te ontwikkelen en dit te testen op gebruiksvriendelijkheid, toegankelijkheid en efficiëntie.

De activiteiten omvatten o.a. een internationaal trainingsseminarie en een grootscheepse internationale actie met de bedoeling afvaltransporten over de weg, het spoor, waterlopen en de zee te controleren.

Samenwerking

Omdat milieucriminaliteit gekenmerkt wordt door haar grensoverschrijdend karakter, biedt een aanpak op internationaal niveau uiteraard de beste opties.

Via de Europese organisatie IMPEL (European Union Network for the Implementation and Enforcement of Environmental Law) worden niet alleen onze hieronder vermelde partners bij dit project betrokken, maar eveneens de administraties van alle lidstaten.

Samen met onze Europese partners hebben wij de handen in elkaar geslagen om op professionele wijze en met grondige kennis van zaken het hoofd te bieden aan deze prangende problematiek.

Europees voorzitterschap 2010

Het project Augias kwam mede tot stand dankzij financiering door de Europese Commissie. De eerste concrete resultaten worden verwacht tijdens het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie in de tweede helft van 2010.

Leefmilieunetwerk

Wat?

Het is een geheel van personen die samen een specifiek overlegplatform uitmaken.

Waarom?

Om informatie met betrekking tot leefmilieu-inbreuken uit te wisselen, om wederzijdse ondersteuning te leveren, om samen best practices te ontwikkelen en grootschalige onderzoeken effectief en efficiënt te voeren.

Wie?

Het leefmilieunetwerk bestaat nu, voor wat betreft de politie, uit 688 leden (waarvan 105 geïteresseerden in deze materie en 583 met een functie).

Het netwerk bestaat uit leden van:

  • De gerechtelijke federale politiediensten (FGP).
  • De Arrondissementele Informatiekruispunten (AIK).
  • De lokale politiezones (176 van de 196 zones zijn vertegenwoordigd).
  • De Wegpolitie.
  • De Scheepvaartpolitie.
  • De Spoorwegpolitie.

Het leefmilieunetwerk functioneert aan de hand van bijeenkomsten op diverse niveaus (centraal, arrondissementeel of lokaal) met eventuele deelname van milieumagistraten en -administraties.

Partners

Onze doelstelling is de politiële leefmilieuhandhaving efficiënter te maken door het bevorderen van een multidisciplinaire aanpak. Een geslaagde operatie is dikwijls het resultaat van een partnership. Dat laat ons toe om zonder ophouden de grenzen van wat we reeds gerealiseerd hebben te verleggen opdat elke operatie zo goed mogelijk uitgevoerd wordt.

Zo werkt de Dienst Leefmilieu al vele jaren samen met diverse diensten in een poging de kwaliteit van onze geleverde diensten steeds te verbeteren.

In deze rubriek vindt u de voornaamste milieuadministraties waarmee wij samenwerken.

Ze zijn onderverdeeld volgens territoriale bevoegdheid.

Internationaal

Naam

Website

CITES secretariaat te Genčve

http://www.cites.org

Interpol

http://www.interpol.int

Europese Gemeenschap

Naam

Website

Europol

http://www.europol.europa.eu

Traffic Europe

http://www.traffic.org/

 

 

Federaal

Naam

Website

FOD Volksgezondheid en LeefmilieuBeheersorgaan CITES

http://www.health.fgov.be

Douane

http://www.minfin.fgov.be

Federaal Agentschap Voor Nucleaire Controle (FANC)

http://www.fanc.fgov.be

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV)

http://www.favv.be

 
Federale Leefmilieu-Inspectie (FLI)  
FOD Economische zaken en Energies - Dienst der Springstoffen

http://mineco.fgov.be

Brussels Hoofdstedelijk gewest

Naam

Website

Brussels Instituut voor Milieubeheer (BIM)/Institut Bruxellois pour la Gestion de l'Environnement (IBGE)

www.ibgebim.be

Waalse gewest

Naam

Website

Direction Générale de l'Aménagement du Territoire (DGATLP)

http://mrw.wallonie.be/dgatlp

Vlaamse gewest

Naam

Website

Openbare Afvalstoffenmaatschappij voor het Vlaamse gewest ( OVAM)

http://www.ovam.be

Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

http://www.bosengroen.be

Mestbank

http://www.vlm.be

Opleidingen van de Dienst leefmilieu

De Dienst leefmilieu geeft specifieke opleidingen aan de verschillende controlediensten (brandweer, veterinaire inspectie en het operationele kader van de Geïntegreerde Politie).

Op aanvraag biedt de dienst leefmilieu informatie en/of korte opleidingen aan over volgende onderwerpen: het Eco formulier afval (EFA), het gebruik van het EFA, de wetgeving betreffende het vervoer van afvalstoffen, enz.

Deze informatie en opleidingen worden in principe volledig gratis aangeboden aan de politiediensten of elke andere instantie die een directe band met de politie kan aantonen.

Lexicon

Afvalzwendel - zware leefmilieucriminaliteit

Alvorens de doelstellingen voor de federale politie weer te geven, is het nuttig te preciseren wat men onder «zwendel in afvalstoffen» verstaat. Afvalzwendel vormt een onderdeel van de leefmilieucriminaliteit.

Het beantwoordt aan de criteria van "zware criminaliteit" doordat de zwendel:

  • van repetitieve aard is,
  • georganiseerd verloopt,
  • frauduleus is,
  • gericht is op grof geldgewin,
  • en schadelijk voor het milieu en/of de volksgezondheid is,
  • zich meestal voordoet in een bedrijfsmatige omgeving.
  • Via criminele gedragingen beoogt men zich te ontdoen van het afval via de minste kosten en door het niet naleven van de wettelijke verwijderingsvormen.
  • De gemaakte illegale winsten vormen duidelijk de motor van deze criminaliteitsvorm.

Déchets

De verschijningsvormen van de zwendel zijn veelzijdig. Vertrekkend van het Belgische grondgebied zijn er drie vormen van transport: de invoer, de uitvoer en de transit. Daarenboven zijn er nog de inter- en intragewestelijke transporten binnen België. Onder afval wordt verstaan : «elke stof of elk voorwerp waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen». Het is duidelijk dat er vele soorten afval zijn.

Er is beslist om prioritair die afvalstoffen aan te pakken die een ernstige bedreiging uitmaken voor de volksgezondheid of voor het leefmilieu en die grote (illegale) winsten genereren. Ook het aspect "ontduiken van milieuheffingen" mag hier niet uit het oog worden verloren.

Afvalstromen

Deze keuze werd bepaald in nauw overleg tussen de politie en de bevoegde milieuadministraties. Er werd eveneens rekening gehouden met de feiten zoals ze vastgesteld werden op het terrein en de internationale dimensie die uitgaat van bepaalde inbreuken.

Drie grote afvalstromen beantwoorden aan deze criteria:

  • Vloeibare afvalstoffen (mest, frituurvetten, oliën, enz.).
  • Afvalstoffen die in de voedselketen van mens of dier terechtkomen (slachtafval, enz.).
  • Afvalstoffen onderworpen aan de aanvaardingsplicht (TV, koelkasten, banden, wrakken, enz.).

Traffic

De vigerende regelgeving is uitgebreid en complex van aard. Afvalregelgeving vinden we terug op 5 niveaus: internationaal, Europees, federaal, gewestelijk en gemeentelijk. De regionalisering van de materie noodzaakt veelvuldige contacten tussen politie en de diverse bevoegde milieuadministraties. Een doeltreffende repressie van deze criminaliteit gebeurt het best via multidisciplinaire acties.

ECO-formulier afval

Ter gelegenheid van elke controle van een afvaltransport (incluis mest) stelt de politieambtenaar een document op, genaamd "ECO-formulier afval" (EFA). Dit document laat toe om een gedeelte van een afvalstroom zichtbaar te maken.
Na opstelling wordt het document overgemaakt aan onze dienst voor verdere analyse. Daarvoor werken wij in een multidisciplinaire context, m.a.w. in nauwe samenwerking met andere politiediensten (lokale politie, wegpolitie, eenheden van de federale gerechtelijke politie, arrondissementeel informatiekruispunt) en bevoegde administraties.De uiteindelijke doelstelling van deze analyse is het initiëren van proactieve onderzoeken.

EU TWIX

EU TWIX

Dit is een specifieke databank die alle informatie (gedepersonaliseerd) omvat van alle CITES-inbreuken in Europa, toegankelijk (paswoord) via internet. Deze, door de Europese Commissie gefinancierde databank, werd gecreëerd door onze medewerker hoofdinspecteur Laurent GROLET in samenwerking met Traffic Europe en het CITES-orgaan van de FOD Volksgezondheid en Leefmilieu. Deze databank is on-line sinds oktober 2005.

Strategisch analyse

De strategisch analyse is "het geheel aan technieken die toelaten relaties te leggen tussen veiligheidsgegevens en contextuele gegevens, en via deze weg te zoeken naar verklaringen voor veiligheidsfenomenen. De strategisch analyse dient om een diepere kennis te verkrijgen omtrent veiligheidsfenomenen, betrokken personen en de algemeen door de politie en justitie gebruikte methodes, teneinde de politionele politiek te ondersteunen en te statueren, om uiteindelijk de veiligheidsproblematiek op een efficiënte en doeltreffende wijze te beheersen".