Knallen zonder vuurwerk

Algemeen verbod

Sinds 2019 geldt in Vlaanderen een algemeen verbod op vuurwerk. Binnen politiezone CARMA – die As, Bocholt, Bree, Genk, Houthalen-Helchteren, Kinrooi, Oudsbergen en Zutendaal omvat – is vuurwerk het hele jaar door verboden. Enkel in Genk is een tijdelijke uitzondering toegestaan. Daar mag op oudejaarsavond tussen 23u00 en 01u00 vuurwerk worden afgestoken. Buiten dat tijdsvenster en in alle andere gemeenten van de zone blijft vuurwerk, inclusief knalvuurwerk en bommetjes, het hele jaar door volledig verboden.

Burgemeester-voorzitter Wim Dries benadrukt het gezamenlijke engagement van de politiezone: “Als lokale besturen binnen politiezone CARMA kiezen we bewust voor een streng vuurwerkbeleid. Het gebruik ervan leidt nog te vaak tot ongevallen, overlast en stress bij mens en dier. Enkel in Genk is vuurwerk uitzonderlijk toegelaten op oudejaarsavond tussen 23u00 en 01u00. Die uitzondering is strikt geregeld en houdt rekening met het welzijn van mens en dier. Toch willen we benadrukken dat geen vuurwerk gebruiken nog altijd de beste keuze is.”

Gezondheidsrisico’s voor mensen

Vuurwerk lijkt onschuldig of feestelijk, maar leidt elk jaar tot ernstige letsels. Brandwonden aan handen of gezicht, oogletsels en blijvende gehoorschade zijn geen uitzondering. Ook toeschouwers of kinderen raken geregeld gewond, zelfs als zij zelf geen vuurwerk afsteken. Voor kinderen met een verhoogde gevoeligheid voor plotse geluiden kunnen de knallen bijzonder ingrijpend zijn.

Daarnaast zorgt vuurwerk ook voor materiële schade en brandgevaar. Een verdwaalde vuurpijl op een dak, in een haag of op droog gras kan al genoeg zijn om brand te veroorzaken.

Een collega levenslang getroffen door vuurwerk

In 2022 raakte een inspecteur van politiezone CARMA gewond tijdens een interventie waarbij vuurwerk gegooid werd. Een cobrabom ontplofte vlak bij hem, met blijvende gehoorschade tot gevolg. Hij verloor een deel van zijn gehoor en lijdt sindsdien aan ernstige oorsuizingen. De impact bleef niet beperkt tot het fysieke: de collega kreeg ook te maken met een posttraumatische stressstoornis die zijn dagelijks leven ingrijpend veranderde.

Het is geen alleenstaand verhaal. Tijdens eerdere interventies stelden collega’s vast hoe vuurwerk leidde tot ernstige incidenten: een kind raakte gewond toen een bommetje in zijn hand ontplofte, een garage en een auto vlogen in brand door verkeerd gebruik van vuurwerk, en een woning brandde volledig uit nadat een vuurpijl onder een dakrand terechtkwam. Deze gevallen tonen duidelijk aan: vuurwerk is geen speelgoed. Eén ondoordachte handeling kan leiden tot blijvend letsel of zware schade.

Hevige stressreacties bij dieren

Ook voor dieren houdt vuurwerk risico’s in. Huisdieren zoals honden en katten schrikken van plotse knallen en lichtflitsen. Ze verstoppen zich, raken in paniek, lopen weg of gedragen zich agressief. Sommige dieren raken zelfs vermist of verwonden zichzelf in hun poging te ontsnappen. 

Ook weidedieren, zoals paarden, ezels, geiten en schapen, kunnen hevig schrikken van vuurwerk. Door hun vluchtgedrag raken ze in paniek, breken ze uit of verwonden ze zichzelf of soortgenoten. Zeker wanneer ze opgeschrikt worden in het donker, is het risico op ongelukken groot. Dierenhouders proberen hun dieren te beschermen, maar bij onverwachte knallen lukt dat vaak niet. De gevolgen zijn soms minder zichtbaar, maar voor de betrokken dieren en hun eigenaars wel degelijk ernstig.

GAS-boetes en inbeslagname

Wie het vuurwerkverbod negeert, riskeert een GAS-boete, een PV en/of de inbeslagname van het vuurwerk. Wat een goedkoop pakje knalvuurwerk leek, kan dus een dure zaak worden. Zo kan een GAS-boete i.v.m. vuurwerk oplopen tot €500. Politie CARMA ziet streng toe op de naleving van de regels. Patrouilleploegen houden extra toezicht op risicolocaties. In deze periode zijn interventieploegen extra alert op vuurwerkgebruik, en indien nodig wordt ook het droneteam ingezet om situaties in beeld te brengen.

Preventie en sensibilisering

Naast handhaving zet Politiezone CARMA ook in op bewustmaking. Vuurwerkcontroles maken het hele jaar deel uit van de reguliere werking. Jongeren die uit baldadigheid bommetjes afsteken of buurtbewoners die niet op de hoogte zijn van het verbod, worden hierop aangesproken.

Om inwoners goed te informeren, lanceert de politiezone opnieuw een sensibiliseringscampagne via sociale media. Die richt zich enerzijds op jongeren die met de welgekende bommetjes (geluids)overlast veroorzaken, en anderzijds op mensen die bij oudejaar naar traditie vuurwerk gebruiken. De campagne maakt duidelijk wat wel en niet mag en wijst op de risico’s en gevolgen.

Knallen zonder vuurwerk blijft de veiligste keuze – voor jezelf, je buurt en de dieren in je omgeving.