Digitaal seksueel geweld: grappig?! Tot jij zelf in je blootje staat

Met de campagne‘Grappig?! Tot jij zelf in je blootje staat.’ vraagt het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen aandacht voor het probleem en moedigt het slachtoffers aan om de feiten te melden.

Intieme beelden doorsturen is niet onschuldig

Een foto, video of geluidsfragment met een seksueel karakter verspreiden zonder toestemming van de persoon in kwestie is een vorm van digitaal seksueel geweld. Het hoeft daarbij niet om een publieke post op sociale media te gaan. Ook beelden via een privébericht doorsturen of aan één andere persoon tonen, valt hieronder. 

Voor slachtoffers kan de impact bijzonder ingrijpend zijn. Zodra beelden online circuleren, kunnen ze zich razendsnel verder verspreiden. Dat kan leiden tot schaamte, stress en angst. 

Seksuele afpersing of ‘sextortion’

Ook seksuele afpersing, vaak sextortion genoemd, is een vorm van digitaal seksueel geweld. Daarbij dreigt iemand ermee intieme beelden te verspreiden om het slachtoffer onder druk te zetten, bijvoorbeeld om geld of nieuwe beelden te verkrijgen.

De dader kan die beelden op verschillende manieren hebben verkregen. Ze kunnen eerder in vertrouwen zijn gedeeld, buitgemaakt zijn na het hacken van een account of toestel, of zelfs met artificiële intelligentie zijn gemaakt.

AI maakt nieuwe vormen van misbruik mogelijk

Door de snelle ontwikkeling van generatieve AI duiken ook steeds vaker zogenaamde deepnudes op: AI-gegenereerde seksueel getinte beelden van bestaande personen. Daarbij wordt iemand digitaal ‘ontkleed’ of worden beelden zo gemanipuleerd dat het lijkt alsof die persoon seksuele handelingen stelt. Volgens het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen is het maken hiervan strafbaar als voyeurisme. Het verspreiden ervan kan strafbaar zijn als niet-consensuele verspreiding.

Meldingen nemen toe, aangifte blijft beperkt

Sinds mei 2020 kan het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen slachtoffers van de verspreiding van intieme beelden zonder toestemming bijstaan. Het aantal meldingen dat het Instituut ontvangt, neemt sindsdien jaarlijks toe. 

Uit onderzoek van het Instituut blijkt bovendien dat 17% van de ondervraagden ooit te maken kreeg met het zonder toestemming verspreiden van intieme beelden door een (ex-)partner. Toch doet minder dan 3% van de slachtoffers aangifte bij de politie. Angst voor de gevolgen, bedreigingen of het gevoel niet ernstig genomen te zullen worden, kunnen daarbij een rol spelen. 

Blijf er niet alleen mee zitten

Ben je zelf slachtoffer geworden van digitaal seksueel geweld? Blijf er niet alleen mee zitten. De campagne wil slachtoffers én omstaanders informeren en hen aanmoedigen om te reageren en de feiten te melden. Het Instituut beschikt daarvoor ook over een hulpportaal waar slachtoffers informatie en ondersteuning kunnen vinden. 

Meer informatie vind je op het https://hulp.igvm-iefh.belgium.be/nl

Klik HIER voor de digitale infobrochure