Eén klik, levenslange schade: wanneer artificiële intelligentie (AI) iemands lichaam kaapt
Iemand ‘digitaal ontkleden’ of aan de hand van artificiële intelligentie een video manipuleren zodat het lijkt alsof een persoon seksuele handelingen stelt... deepnudes richten duidelijk enorme schade aan. Het gaat hier niet zomaar om algemene nepbeelden maar om een directe aantasting van iemands privacy en waardigheid. Ze raken mensen persoonlijk.
Deepnudes zijn een specifieke toepassing van de deepfaketechnologie. De beelden, zowel foto’s als video’s, zijn AI gegenereerd en/of gemanipuleerd en lijken realistisch maar zijn het niet. In dit geval gaat het om beeldmanipulatie van het lichaam waarvoor geen toestemming werd gegeven. Het portretrecht en recht op privacy zijn strikt geregeld. Deepnudes zijn dus een grove schending van deze wetgeving. Daarbovenop komt dan nog een inbreuk op de integriteit en de waardigheid van het slachtoffer. Iemand ‘digitaal ontkleden’ of aan de hand van artificiële intelligentie een video manipuleren zodat het lijkt alsof een persoon seksuele handelingen stelt, valt onder het misdrijf van niet‑toegestane verspreiding van seksueel getinte inhoud.
In 2024 deden de Universiteit Antwerpen, Child Focus en het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen onderzoek naar deepnudes bij Belgische jongeren tussen 15 en 25 jaar. Uit die bevraging kwam naar voor dat 42 procent al gehoord had over deepnudes, er 23 procent dergelijke beelden al gezien had, 13 procent apps kent waarmee je ze kan maken, 14 procent er al een had ontvangen en bijna 8 procent deepnudes in zijn bezit had.
Wat als je slachtoffer bent?
Slachtoffers voelen zich schuldig, schamen zich. Bovendien twijfelen ze vaak of de feiten ‘ernstig genoeg zijn’ of denken ze dat ze zelf iets hadden kunnen doen om dit te vermijden. Het drijft sommige jongeren soms naar zelfdoding.
Het is daarom belangrijk om te weten dat hen geen enkele verantwoordelijkheid treft, maar de daders des te meer.
Er zijn drie stappen die slachtoffers van deepnudes kunnen ondernemen.
- Krop het niet op en praat erover met mensen die je vertrouwt. Je kan eveneens beroep doen op professionele ondersteuning zoals slachtofferhulp.
- Verzamel al het bewijsmateriaal zorgvuldig. Deel en verspreid de foto’s zeker niet verder en plaats ze al helemaal niet online.
- Met het verzamelde bewijsmateriaal stap je zo snel mogelijk naar de politie om een klacht in te dienen.
Waar of bij wie kan je terecht?
Bijkomend bestaan er ook meldpunten waar je dit online misdrijf kan rapporteren.
Minderjarigen kunnen 24/7 terecht bij Child Focus via het gratis nummer 116 000, volwassenen contacteren het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen om dit te melden.
Daarnaast heb je nog de Zorgcentra na Seksueel Geweld, 1712 is de hulplijn voor vragen over geweld en misbruik en AWEL die zich richt naar kinderen en jongeren.
Vermijd Deepnude-apps
Het maken en verspreiden van dergelijke beelden is strafbaar en kan tevens vervolgd worden als identiteitsfraude. Behalve het feit dat je iemands privacy schendt en dus strafbare feiten pleegt, zijn dergelijke apps ook nog eens zeer onveilig. Dergelijke software bevat heel vaak malware en spyware en kunnen jouw computer en smartphone infecteren.
Zelfs al ben je geen slachtoffer, dan nog kan je jouw steentje bijdragen om te strijden tegen deepnudes. Merk je dergelijke beelden op, ontdek je apps waarmee je deepnudes kan maken? Rapporteer ze!
Europese wetgeving
Het Europees Parlement heeft in verband met dergelijke applicaties op donderdag 26 maart 2026 een belangrijke stap gezet. Het heeft met een ruime meerderheid gestemd voor een vereenvoudiging van de AI-wetgeving. Daarin is ook een verbod opgenomen op AI-systemen die seksueel expliciete beelden kunnen genereren zonder toestemming van de betrokkene, zoals Grok. De AI-chatbot van Elon Musk lanceerde eind 2025 nog een functie die op eenvoudige wijze toeliet om naaktbeelden van bestaande foto’s te maken, ook van minderjarigen, en die via X te delen. In Nederland werd al een rechtzaak hierover tegenover Grok gewonnen.
Of het fenomeen hiermee kan worden uitgeroeid, is nog maar de vraag. De kans bestaat dat de illegale apps verschuiven naar het darkweb of Telegram, maar die zijn al iets moeilijker toegankelijk. Met deze nieuwe Europese wetgeving wordt alvast een signaal gegeven dat het fenomeen van deepnudes niet oké is.
Kernverschil tussen deepfakes en deepnudes
Deepfakes |
Deepnudes |
|
|---|---|---|
Wat is het? |
verzamelterm voor AI-gegenereerde of -gemanipuleerde beelden, video’s of audio die echt lijken maar dat niet zijn | subcategorie van deepfakes met focus op beeldmanipulatie van het lichaam zonder toestemming van de persoon in kwestie |
Scope: |
zeer breed: video’s, audio, beeld, stemmen, gezichten … | zeer smal en specifiek |
Doel/context: |
dit kan variëren van (positief) kunst en satire tot (negatief), fraude, misinformatie en oplichting | ALTIJD schadelijk, schending van privacy en aantasten van menselijke waardigheid |
Juridisch/ethisch kader: |
afhankelijk van de context is het (bv. bij kunst) legaal om te gebruiken | altijd problematisch of zelfs strafbaar |
Slachtoffers: |
in het geval van negatieve context zijn er niet altijd individuele slachtoffers | hier is er altijd een concreet slachtoffer |
Maatschappelijke impact: |
vertrouwen in de mediakanalen, impact op de democratie en veiligheid | er is ernstige persoonlijke en psychosociale schade aangericht |