Bart Rayé is senior van de maand januari

Bart is 71 jaar en voelt zich al zijn hele leven thuis in de regio Leuven. Hij werd er geboren, groeide op in Kessel-Lo en leefde als kind vooral in en rond de stad.

Jeugd in Leuven

Bart ging naar de lagere school bij “de Slabberdoeken”, de Sint-Jansschool. Bij de scouts doorliep hij alle takken: welp, jongverkenner en verkenner. Fuiven van scouts en jeugdbewegingen hoorden er uiteraard bij: starten om acht uur en tegen middernacht weer naar huis – helemaal anders dan de feestcultuur die hij vandaag ziet. Later studeerde hij aan de “Spas”, het latere Groep T. 

Daarnaast sportte Bart veel: hij speelde basket bij Omnia in Leuven, op een behoorlijk niveau, en later ook volleybal met vrienden.

Familie

Bart is getrouwd en leerde zijn vrouw, Lieve, kennen bij het basketbal. Ze doen nog altijd veel samen. Ze hebben drie dochters – Lien, Tine en Riet – en vier kleinkinderen. Niet al hun kinderen wonen nog in Leuven: één dochter woont in Rillaar, een andere in Holsbeek. Bart merkt dat het voor jonge mensen vandaag moeilijk is om in Leuven nog een betaalbare woning of appartement te vinden.

Leger en werk in de luchtvaart

Na zijn schooltijd deed Bart legerdienst bij de paracommando’s. Vijftien maanden lang leerde hij er discipline, zijn plan trekken en zelfstandig zijn – iets waar hij nog altijd trots op is. Na het leger ging hij aan de slag op de luchthaven. Hij stond in voor het onderhoud van antennes en bakens in heel België, zowel installaties in de provincie als de systemen voor start- en landingsbanen. Het was werk met veel verantwoordelijkheid, waarin je echt op elkaar moest kunnen rekenen. Bart denkt met weemoed terug aan dat hechte teamgevoel.

Ezels: een bijzonder hoofdstuk

Naast zijn werk bouwde Bart thuis iets bijzonders uit: hij hield ezels. Daarmee organiseerde hij tochten voor kinderen en hun ouders, onder meer in het natuurgebied van Wezemaal. Kinderen reden op de ezels, terwijl de ouders mee­wandelden. Het waren uitstappen van twee à drie uur. Ook nam hij met zijn ezels deel aan presentatiewedstrijden, en in clubverband gingen ze zelfs met ezels op vakantie. In 1998 liep het even mis: bij een zware overstroming kwamen zijn huis en weide onder water te staan, en moest hij al zijn ezels afstaan. Later begon hij opnieuw, maar door corona viel alles stil. Door de vele maatregelen – wisselende kinderen op de ezels en voortdurend ontsmetten – werd het praktisch onmogelijk om nog ezelwandelingen te organiseren.

Natuurpunt 

Bart is een bijzonder actieve man, ook binnen Natuurpunt. Wanneer omgevallen bomen paden blokkeren, gaat hij mee helpen opruimen, met kettingzaag en tractor. Het hout dat overblijft, verwerkt hij zelf. Thuis verwarmt hij met een speksteenkachel, en hij heeft een grote houtvoorraad liggen – genoeg voor meerdere jaren.

Gelegenheidsmedewerker voor de stad Leuven

Na zijn pensioen in 2014 bleef Bart niet stilzitten. Via een buurvrouw die al jaren als “gelegenheidspersoneel” voor Stad Leuven werkte, kwam hij met dit werk in contact. In 2016 begon hij zelf, aanvankelijk met slechts een enkele opdracht per maand. Gaandeweg breidde dat uit, en vandaag staat hij soms twee à drie keer per week paraat, afhankelijk van de drukte.

Samen met andere vrijwilligers ondersteunt hij de stad bij allerlei gelegenheden: recepties bij de opening van nieuwe straten en speeltuinen, huwelijken en jubilea, verwelkomingsmomenten voor nieuwe inwoners, evenementen op historische locaties zoals abdijen of aan de Vaart, en recepties van de universiteit, waar hij ook internationale groepen zoals Erasmusstudenten ontvangt. Bart komt daarbij mensen van allerlei slag tegen: Leuvenaars, mensen uit de regio, internationale gasten, studenten en verenigingen. Hij merkt dat de gewoontes veranderen: minder alcohol op recepties dan vroeger, en meer vraag naar alcoholvrije dranken.

Door dit werk komt hij ook op plaatsen waar hij vroeger zelden kwam, zoals de Leuvense abdijen, historische gebouwen en vernieuwde sites als het Sluispark. Hij vindt het boeiend om die plekken nu beter te leren kennen.

Wateroverlast en solidariteit

Bart heeft al twee keer water in huis gehad. Eén keer stond het binnen bijna een halve meter hoog, met veel schade tot gevolg aan meubels en toestellen. Intussen maakt hij gebruik van een stadsactie waarbij Leuven een deel van de kosten voor waterwerende maatregelen meefinanciert. Er wordt gewerkt aan waterschotten en extra bescherming van de woning. In de wijk was er tijdens de overstromingen opvallend veel solidariteit.

Vrije tijd: voetbal en fietsen

In zijn vrije tijd gaat Bart regelmatig naar het voetbal, samen met een groepje van een vijftal vrienden. Hij supportert met hen bij wedstrijden van OHL.

Ook fietsen doet hij graag. Vroeger stapte hij bijna wekelijks op de fiets voor ritten van zo’n 50 kilometer; tegenwoordig gebeurt dat ongeveer één keer per maand. Dan rijdt hij richting bossen zoals het Meerdaalwoud of de omgeving van Holsbeek, soms met z’n tweeën, soms met een kleine groep. Onderweg durven ze al eens stoppen voor een pintje of een hapje.

Thuis: dieren en kleine verhalen

In zijn huis duiken overal kleine verhalen op: de enorme teddybeer die ooit voor een Leuvense winkel stond en nu bij hem woont, en het oude aquarium dat na tien jaar barstte en nu als terrarium verder leeft, met daarin onder meer de wandelende takken van zijn kleinzoon. Hij heeft ook een baardagame, een indrukwekkende hagedis die zich duidelijk thuis voelt in het terrarium, en waarvoor hij zelf sprinkhanen vangt.

Drempels in het dagelijks leven

Bart ziet hoe veel dingen tegenwoordig digitaal verlopen: tickets bestellen, formulieren invullen, inschrijvingen voor seniorenactiviteiten. Zelf voelt hij zich niet erg thuis in die digitale wereld, en voor sommige zaken rekent hij op zijn dochters. Hij maakt zich zorgen om mensen die niemand hebben om hen te helpen en daardoor moeilijker deelnemen aan activiteiten of moeilijker hun weg vinden naar de stedelijke diensten.

Ook mobiliteit vormt een drempel: veranderende buslijnen met meer overstappen - voor sommige ouderen is dat zwaar.

Zijn raad aan andere senioren: blijf onder de mensen komen

Bart heeft een duidelijke boodschap voor andere senioren: niet in de zetel blijven zitten, in beweging blijven en vooral onder de mensen komen. Actief blijven, vindt hij levensbelangrijk.

Waar hij trots op is

Wanneer Bart terugkijkt, is hij bijzonder trots op zijn tijd als para. Hij leerde daar discipline, zelfstandigheid en op anderen vertrouwen. Ook aan zijn jaren met de ezels bewaart hij mooie herinneringen. 

Wie hem vandaag ziet - als gelegenheidsmedewerker van de stad, als vrijwilliger in de natuur, als buurman, vader en grootvader - merkt hoe die houding hem altijd is bijgebleven. Hij blijft iemand die bezig is, de handen uit de mouwen steekt en graag met mensen in contact staat.

Barts verhaal herinnert eraan dat je, op elke leeftijd, energie kunt halen uit mensen, engagement en kleine dagelijkse ontdekkingen.