Het gebruik van camera’s door de politie wordt sinds 25 mei 2018 uitdrukkelijk geregeld in de Wet op het Politieambt (WPA). De lokale politie kan camera’s plaatsen en gebruiken voor al hun opdrachten en dit overeenkomstig de wettelijke bepalingen. De politiezone heeft in de gevallen waarin dit vereist is de principiële toestemming van de gemeenteraad.
|
Het basisprincipe is daarbij dat dit op een zichtbare wijze, d.w.z. niet-heimelijke wijze gebeurt. De plaatsen onder vast of tijdelijk vast cameratoezicht zijn daarom voorzien van een pictogram. Zo weet u altijd wanneer u een plaats zone met camera’s betreedt. |
Omdat wij transparant wensen te zijn over dit cameragebruik, bieden we een overzicht van de verschillende cameratypes alsook hoe wij omgaan met de wettelijke vereisten van de WPA en hoe wij een evenwicht zoeken om bij het gebruik van de camera’s de persoonlijke levenssfeer en de privacy van de gefilmde personen te respecteren.
De politiezone gebruikt de camera’s enkel voor politionele doeleinden, meer bepaald opdrachten van bestuurlijke of gerechtelijke politie.
Camera's vereenvoudigen het opsporen van daders en leveren nuttig bewijsmateriaal waardoor de pakkans wordt vergroot. Aan de hand van camerabeelden kunnen daarnaast problemen worden voorkomen of snel worden aangepakt. Het cameragebruik helpt ten slotte ook preventief criminaliteit en overlast te voorkomen.
De politiezone maakt binnen haar opdrachten gebruik van vaste en mobiele camera’s die in voorkomend geval intelligent zijn en dit op het hele grondgebied van de politiezone. Dit wil zeggen op besloten, niet-besloten, voor publiek en niet-voor het publiek toegankelijke plaatsen. Hieronder volgt een toelichting van de type camera’s die ingezet worden.
De camerabewaking aan de onthaalbalie
De camerabewaking in de opsluitingsplaatsen heeft, in het bijzonder, tot doel
Camera’s in twee verhoorlokalen
Politiezone Schelde-Leie maakt vanaf 10 januari 2022 gebruik van de bodycams. De operationele politiemedewerkers dragen daarbij een kleine mobiele camera op hun uniform. Dit is toegelaten op grond van artikel 25/3 van de wet op het politieambt en de politiezone heeft hiervoor de principiële toestemming van de gemeenteraad gekregen.
Wat willen we bereiken door de inzet van de bodycam?
In welke gevallen wordt de bodycam gebruikt?
Wanneer en wat wordt er geregistreerd?
Wat gebeurt er met de opnames?
Kan ik met betrekking tot de beelden rechten uitoefenen die mij zijn toegekend door de AVG?
Wordt er toezicht uitgeoefend op de politie met betrekking tot het gebruik van de bodycam?
De politiezone maakt gebruik van een ANPR-koffer. Deze kan gemonteerd worden aan boord van een politievoertuig, dat al dan niet als dusdanig herkenbaar is, m.a.w. de ANPR-camera’s kunnen zichtbaar en niet-zichtbaar worden ingezet op het grondgebied van de politiezone. De mobiele ANPR-camera’s kunnen meer flexibel gebruikt worden en vullen daarom het vast ANPR-cameragebruik in de politiezone perfect aan omdat op deze manier een meer efficiënte en doordachte inzet kan worden gerealiseerd. De politiezone houdt zich strikt aan de wettelijke voorwaarden voor zowel het zichtbaar als het niet-zichtbaar gebruik.
De doeleinden zijn meer concreet:
De toegangen tot en het beheer van de informatie en gegevens gegenereerd door het ANPR-systeem zijn strikt bepaald, zo veel mogelijk beperkt en moet operationeel gemotiveerd worden.
Vanaf 15 juli 2026 gaat de politiezone aan de slag met drones. De camera’s bevestigd op een drone, worden beschouwd als mobiele camera’s.
De politiezone beschikt over twee operationele, zichtbare drones, d.w.z. dat zij beschikken over striping (Battenburg patroon) en het politielogo. Deze drones worden primair ingezet voor operationele doeleinden meer bepaald:
in het kader van de uitoefening van de opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie, overeenkomstig artikel 14 en 15 WPA en onder de voorwaarden zoals bepaald in artikel 25/3 WPA.
Politiezone Schelde-Leie begrijpt onder bestuurlijke en gerechtelijke opdrachten, onder meer (niet-limitatief):
op vraag van het parket of onderzoeksrechter: inzet voor gerechtelijke opdrachten in het kader van en conform de regels en voorwaarden over het gebruik van camera’s in het strafprocesrecht. Bij observaties in het kader van opsporing mogen opnames uitsluitend gebeuren in overeenstemming met de BOM-wetgeving. In deze context wordt de drone beschouwd als een technisch hulpmiddel en mag het gebruik van opnameapparatuur slechts geschieden mits nadrukkelijke toelating van de BTS-officier of de BOM-magistraat.
De politiezone kan op volgende plaatsen deze drones inzetten:
Onbeperkt in de tijd: in de niet-besloten plaatsen;
Onbeperkt in de tijd: in de besloten plaatsen waarvan de politie de beheerder is;
Beperkt in de tijd, meer bepaald: tijdens de duur van de interventie:
in de voor het publiek toegankelijke besloten plaatsen waarvan de politie niet de beheerder is (bijv. treinstation, drankgelegenheid, festivalweide, enz. …)
in de niet voor het publiek toegankelijke, besloten plaatsen waarvan de politie niet de beheerder is (woning of private plaats
De inzet van de drone volgt een strikte procedure, die intern is geformaliseerd in het operationeel handboek en technisch werd gerealiseerd binnen de verwerkingssystemen. Bij het gebruik van de drone en de informatie gegenereerd door de camera’s, wordt steeds de vigerende regelgeving zoals bepaald in de dronewetgeving, de wet op het politieambt en de regelgeving inzake gegevensbescherming, gerespecteerd.
Naast de operationele drones, zal de politiezone gebruik maken van een oefendrone, die geen Battenburg patroon of logo heeft. Deze drone wordt hoofdzakelijke en in primaire orde gebruikt voor training en opleiding van de piloten. In uitzonderlijke gevallen zal de drone op niet-zichtbare wijze worden ingezet op vraag van het parket of onderzoeksrechter: inzet voor gerechtelijke opdrachten in het kader van en conform de regels en voorwaarden over het gebruik van camera’s in het strafprocesrecht. Bij observaties in het kader van opsporing mogen opnames uitsluitend gebeuren in overeenstemming met de BOM-wetgeving. In deze context wordt de drone beschouwd als een technisch hulpmiddel en mag het gebruik van opnameapparatuur slechts geschieden mits nadrukkelijke toelating van de BTS-officier of de BOM-magistraat. Niet-zichtbaar kan deze drone ook ingezet worden in de gevallen en overeenkomstig de voorwaarden gesteld in artikel 46/7 en 46/8 ev WPA. Ten slotte kan de drone ook gebruikt voor PR-doeleinden waarbij een demo kan gegeven worden tijdens een intern evenement of voor het maken van sfeerbeelden tijdens het evenement.
In principe wordt er tijdens de vlucht enkel in real time gekeken, in eerste instantie steeds door de piloot en desgevallend bijkomend via streaming in een commandopost of belanghebbenden (hulpverlening, lokaal bestuur, …).Het opnemen van beelden gebeurt enkel:
wanneer dit noodzakelijk is voor de uitvoering van de opdracht;
op beslissing van de OBP of OGP verantwoordelijk voor de operatie;
wanneer dit een duidelijke operationele meerwaarde heeft;
in overeenstemming met de geldende regelgeving.
Indien wordt overgegaan tot opname, gebeurt dit in functie van de volledige operationele context.
Onnodige of disproportionele opname van beelden wordt vermeden. Bij aanwezigheid van kwetsbare personen wordt bijzondere omzichtigheid betracht en kan de opname worden beperkt of stopgezet.
Indien beelden worden opgenomen, worden deze bewaard in overeenstemming met de geldende regelgeving zoals bepaald in artikel 25/6 WPA.
Dit houdt in dat:
beelden die niet relevant zijn voor verdere verwerking maximaal 30 dagen worden bewaard;
beelden die operationeel of gerechtelijk relevant zijn, en als dusdanig (“incident”) worden gemarkeerd, maximaal 365 dagen kunnen worden bewaard;
De bewaartermijnen starten vanaf het moment van opname. Beelden die geen verdere relevantie hebben, worden verwijderd.
Het gebruik van de drone wordt geregistreerd, zowel in het logboek maar ook in de operationele verslaggeving (proces-verbaal/meldings- of interventiefiche).
De toegangstermijn tot de opgenomen beelden is afhankelijk van de bestuurlijke of gerechtelijke finaliteit van de opdracht die de toegang vereist:
In het kader van bestuurlijke politie zijn beelden opvraagbaar tot maximum dertig dagen na opname;
In het kader van gerechtelijke politie zijn beelden opvraagbaar tot maximum 365 dagen na opname. Zodra er echter toegang nodig is tot de beelden na de eerste dertig dagen, is deze toegang steeds onderworpen aan een schriftelijke en gemotiveerde beslissing van de procureur des Konings (via kantschrift) of de onderzoeksrechter.
Het consulteren van de beelden gebeurt via de voorziene verwerkingssoftware (VideoManager) op basis van het formeel vastgelegde toegangsbeleid, hetwelk technisch werd geconfigureerd in de software. De medewerkers kunnen de beelden enkel raadplegen volgens de voorwaarden in artikel 25/7 WPA. De toegang moet steeds:
gebeuren op een “need to know”-basis;
operationeel gemotiveerd worden (reden raadpleging);
kaderen binnen een welbepaalde politionele opdracht, zelfs gedurende de eerste dertig dagen.
De nodige technische, organisatorische en fysieke maatregelen werden genomen op basis van de voorafgaand opgestelde risicoanalyses van de preventieadviseur en de functionaris voor gegevensbescherming met het oog op veiligheid en veilige informatieverwerking.
Voor het rechtstreeks overdragen van beeld-of audiomateriaal aan de politiezone Schelde-Leie, wordt in een platform voorzien dat dit op een vlotte, eenvoudige en beveiligde wijze kan faciliteren. Een medewerker van de politiezone Schelde-Leie bezorgt u via e-mail of met een QR-code een tijdelijke, unieke en persoonlijke link om de beelden op te laden. Deze worden rechtstreeks gelinkt aan een dossier, aangemaakt in het platform. U kan vervolgens gedurende 14 dagen beelden of fragmenten uploaden waarna de link wordt gedeactiveerd.
Wanneer u gebruik maakt van de link of QR-code voor het overdragen van audio- of beeldmateriaal, worden volgende informatie en persoonsgegevens verwerkt:
Deze verwerkte informatie en persoonsgegevens worden 30 dagen bewaard in het platform, waarna het automatisch gewist wordt. Operationeel nuttige beelden worden toegevoegd aan een dossier waarbij ook de door u aangeleverde persoonsgegevens worden opgenomen. Daardoor kan u in het kader van het specifieke dossier gecontacteerd worden. De verwerkte informatie en persoonsgegevens worden uitsluitend gebruikt voor doeleinden van gerechtelijke en bestuurlijke politie, zoals wettelijk omschreven in de Wet op het Politieambt. De verwerkingsgrondslag is dan ook te vinden in artikel 27 jo. 33 Wet gegevensbescherming en artikel 14 en 15 Wet op het Politieambt. De doeleinden zijn geoorloofd en gewettigd. De informatie en persoonsgegevens worden niet verder voor andere doeleinden gebruikt.
Enkel de politiemedewerkers betrokken in het onderzoek hebben toegang tot de beelden en informatie in het platform, dat beschikt over een uitgebreid rechten- en rollenbeheer om de toegang strikt te beperken. Er worden geen informatie of persoonsgegevens aan derden verstrekt, tenzij dit nodig is voor de uitvoering van de doeleinden. Zo kan het bijvoorbeeld noodzakelijk zijn om de gegevens uit te wisselen met het Parket van de Procureur des Konings in diens hoedanigheid als bevoegde gerechtelijke overheid.
Opgelet: hoewel operationeel relevante beelden zullen gebruikt worden in het kader van de politionele processen binnen de wettelijke politionele opdrachten, blijft de eigenaar van de beelden steeds zelf verantwoordelijk voor het gebruik ervan in individuele geschillen en de afhandeling van schadegevallen. Indien nodig, bewaart u bijgevolg zelf de beelden voor bijvoorbeeld uw raadsman, verzekeringsmaatschappij,… De politie kan u de beelden niet meer terugbezorgen eens deze aan een gerechtelijk dossier werden toegevoegd.
De verwerkingen op het platform voor het overmaken van het beeldmateriaal vinden plaats binnen de Microsoft Azure Cloud omgeving, dat volledig gehost worden binnen de Europese Unie. Het platform wordt uitsluitend gebruikt en beheerd door de politiediensten. Er is bijgevolg geen externe partij (verwerker) betrokken. Er is voorzien in een selectie van veiligheidsmechanismen om de meest voorkomende risico’s te kunnen beperken (malware scanning, reCAPTCHA, DDOS beveiliging).