Blue Heart: achter online oplichting schuilt soms ook mensenhandel
Van midden februari tot eind juni liep de #SCAM-campagne van de Federale Politie. Via artikels, video's en preventietips werden burgers gewaarschuwd voor de vele vormen van online oplichting. De campagne richtte zich vooral op de slachtoffers van cybercriminelen. Maar wat als de persoon aan de andere kant van het scherm zelf ook een slachtoffer is?
Op 30 juli is het de jaarlijkse Internationale Dag tegen Mensenhandel, waarop we stilstaan bij alle slachtoffers van mensenhandel.
Met het thema Trapped Behind the Scam vestigt de Blue Heart-campagne dit jaar de aandacht op een vaak onzichtbare realiteit: achter online oplichting kunnen slachtoffers van mensenhandel schuilgaan. Criminele netwerken zetten deze personen in zogenaamde scamcenters onder dwang aan het werk om frauduleuze berichten te versturen en andere vormen van online fraude te plegen.
Van droomjob naar uitbuiting
Wereldwijd worden mensen gerekruteerd via aantrekkelijke vacatures, vaak verspreid via sociale media, WhatsApp, Telegram of LinkedIn. De ‘rekruteerders’ spiegelen hen goedbetaalde jobs in het buitenland voor, bijvoorbeeld in digitale marketing, klantenservice of de cryptosector. Vaak betalen de criminelen zelfs de reis- en verblijfskosten. Eenmaal aangekomen blijkt de realiteit echter helemaal anders.
Ze worden geconfronteerd met dwang, geweld, bedreigingen en psychologische controle. In sommige gevallen worden hun identiteitsdocumenten afgenomen en worden ze verplicht om mee te werken aan online oplichting. Wie weigert, riskeert mishandeling of andere sancties.
Een wereldwijd fenomeen
Scamcenters vormen geen lokaal of regionaal probleem, maar maken deel uit van een wereldwijd fenomeen. Slachtoffers worden overal ter wereld gerekruteerd en uitgebuit, ook Europese burgers zijn al het slachtoffer geworden van deze vorm van mensenhandel.
Hierdoor ontstaat een opvallende paradox: mensen die online anderen proberen op te lichten, doen dat niet altijd uit vrije wil. Daderschap en slachtofferschap zijn in dit geval nauw met elkaar verweven.
De winsten die met online fraude worden gegenereerd, lopen op tot tientallen miljarden dollars. Die opbrengsten vloeien naar internationale criminele netwerken die zich bezighouden met uiteenlopende vormen van georganiseerde criminaliteit, waaronder mensenhandel.
De strijd tegen scamcenters gaat verder dan de aanpak van cybercriminaliteit en georganiseerde misdaad. Ze draait vooral om het beschermen van slachtoffers van mensenhandel en uitbuiting.
Internationale samenwerking is essentieel
Om doeltreffend te kunnen optreden tegen deze criminele netwerken, is een sterke internationale samenwerking tussen politiediensten en gerechtelijke autoriteiten essentieel.
De Federale Politie levert binnen EMPACT een actieve bijdrage aan die samenwerking. Ze vervult daarbij een leidende rol. Daarmee draagt ons land bij aan de Europese en internationale inspanningen tegen deze complexe vorm van georganiseerde criminaliteit.
