CORESPO: Federale Politie versterkt haar integriteitsbeleid verder op basis van advies van de Universiteit Gent

De Federale Politie heeft haar integriteitsbeleid het afgelopen jaar al versterkt en gaat nu ook aan de slag met het advies van de UGent.  

Naar aanleiding van haar bezorgdheden rond de methodologie van CORESPO, vroeg de Federale Politie eind vorig jaar aan de Universiteit Gent om een advies te formuleren over de toepassing van CORESPO binnen de Federale Politie en meer bepaald over het CORESPO-corruptieonderzoek binnen de Federale Gerechtelijke Politie. Drie bundels onderzoeksvragen werden gesteld: naar de geschiktheid van de gebruikte methodologie om beleidsaanbevelingen op te baseren, naar de betrouwbaarheid en de representativiteit van de resultaten en naar alternatieve methodes om corruptie te onderzoeken.  

In haar eindadvies dat afgelopen week is besproken met de vakorganisaties stelt de UGent onder meer dat CORESPO geen wetenschappelijk onderzoek is, maar kadert binnen een organisatieontwikkelingsproces. Vanuit die invalshoek beschouwt de universiteit het traject als een nuttig instrument om de thema’s integriteit en corruptierisico's bespreekbaar te maken en mogelijke risico's vanuit de dagelijkse praktijk in kaart te brengen. Er kunnen dus zeker trends uit het rapport worden opgepikt.  

Verder werden volgens de analyse van de UGent de CORESPO-trajecten binnen de Federale Politie opgezet als vrijwillige en proactieve initiatieven, met als doel integriteitsrisico’s en ethische dilemma’s te identificeren, de interne dialoog hierover te stimuleren, een netwerk van betrokken actoren uit te bouwen en verbeteracties voor te bereiden. Het rapport bevestigt dat CORESPO erin geslaagd is een netwerk rond integriteit te creëren, dilemma’s te identificeren en prioritaire acties naar voren te schuiven.  

Tegelijk geeft de UGent verschillende methodologische beperkingen van het CORESPO-onderzoek aan, waardoor er heel wat foute interpretaties in het rapport zijn geslopen. De resultaten kunnen niet worden veralgemeend, wat betekent dat er geen kwantitatieve conclusies over een volledige eenheid of algemene directie uit de resultaten kunnen worden gedistilleerd. Dit is echter wel gebeurd voor wat betreft het CORESPO-corruptieonderzoek binnen de Federale Gerechtelijke Politie.  

Professor Jelle Janssens (UGent): "Getoetst aan het wetenschappelijk karakter van het onderzoek stellen we vast dat er problemen opduiken bij bepaalde toepassingen van de methodologie. Dit betekent echter niet dat het CORESPO-onderzoek waardeloos is, maar dat het gebruikt en geïnterpreteerd dient te worden in functie van het originele doel: organisatieontwikkeling.”  

Verder aan de slag

Met het advies van de UGent als leidraad gaat de Federale Politie verder aan de slag met de al uitgevoerde CORESPO-bevragingen van personeelsleden. Deze kunnen nu binnen de juiste context verder geanalyseerd worden om de organisatie in haar geheel weerbaarder te maken voor corruptie en andere integriteitsschendingen en om de organisatiecultuur op dat vlak te versterken. De verzamelde input, bezorgdheden en trends blijven waardevol en worden verder benut.

Er komen geen nieuwe bevragingen meer volgens de CORESPO-methodologie, omdat er betere alternatieven zijn, zo blijkt ook uit het advies van de UGent. Een onafhankelijke externe instantie zal een wetenschappelijk onderzoek uitvoeren naar corruptie en integriteit binnen heel de Geïntegreerde Politie. Niet enkel de Federale Gerechtelijke Politie wordt immers blootgesteld aan corruptierisico’s.

Daarnaast werden andere maatregelen in plaats gesteld om de integriteitscultuur te bevorderen. De UGent stelt dat de Federale Politie vandaag al beschikt over een ambitieus en gestructureerd integriteitsbeleid, ondersteund door talrijke doelstellingen en gecoördineerde acties. Zo is er de verdere uitbouw van het integriteitsnetwerk en van instrumenten zoals het meldsysteem voor klokkenluiders.  

Er lopen ook heel wat preventieve projecten, zoals opleidingen integriteit voor medewerkers en leidinggevenden, dilemmatrainingen, leiderschapsopleidingen, initiatieven voor conflicthantering ter verbetering van welzijn, cultuurprojecten rond gelijkheid van mannen en vrouwen, infosessies voor evaluatoren enz.

De laatste jaren werd ook het merendeel van de aanbevelingen die in het CORESPO-corruptierapport over de Federale Gerechtelijke Politie werden geformuleerd, in plaats gesteld of geïntegreerd in bestaande actieplannen.  

Commissaris-generaal van de Federale Politie Eric Snoeck: “Het advies van de Universiteit Gent helpt ons om de resultaten van het CORESPO-onderzoek beter te interpreteren en om op basis hiervan ons integriteitsbeleid verder te verfijnen. Integriteit staat centraal als waarde binnen onze organisatie en we zullen er blijvend in investeren. Onze medewerkers en medewerksters werken soms in gevoelige en complexe omgevingen en we moeten hen de juiste instrumenten geven om hen te beschermen. We moeten hen ook het woord blijven geven, met name door hen de mogelijkheid te bieden om elk vermeend geval van integriteitsschending te melden, bij hun hiërarchie, bij een vertrouwenspersoon, via het in 2025 opgerichte interne meldkanaal of extern bij de controleorganen.”  

* CORESPO staat voor Corporate Responsibility of Police en heeft als doel om op basis van een risicoanalyse, organisatierisico’s te detecteren en passende maatregelen ter voorkoming van corruptie binnen de organisatie te identificeren en toe te passen. De methodologie werd in 2021 aangenomen door het directiecomité van de Federale Politie. De Algemene directie gerechtelijke politie was de eerste die ermee aan de slag ging voor het CORESPO-corruptieonderzoek. De resultaten van dit onderzoek gaven jammer genoeg een vertekend en ten onrechte veralgemeend beeld van corruptie binnen de FGP.