Het gevaar schuilt ook in de gamechat: “Kinderen zijn vandaag overal bereikbaar”

Op 18 november staat de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik centraal. Daarbij gaat steeds meer aandacht naar de online dimensie van het probleem. Sociale media, chatapps en gamingplatformen bieden daders mogelijkheden om contact te leggen met minderjarigen, hen te manipuleren en misbruik te plegen.

Het gevaar schuilt ook in de gamechat: “Kinderen zijn vandaag overal bereikbaar”

Internationale cijfers illustreren die bezorgdheid. Het Amerikaanse National Center for Missing & Exploited Children (NCMEC) ontvangt meldingen van vermoedelijk seksueel kindermisbruik en bezorgt die aan politiediensten wereldwijd. In 2025 registreerde de organisatie 21,3 miljoen meldingen. Ongeveer 29.000 daarvan hadden een link met België. Het kan dan gaan om beelden van seksueel misbruik, sextortion of grooming, waarbij een dader het vertrouwen van een minderjarige probeert te winnen met foute bedoelingen.

Experts stellen onder meer een toename vast van fenomenen zoals sextortion, waarbij slachtoffers worden afgeperst met intieme beelden, livestreaming van misbruik en de verspreiding van beelden van seksueel kindermisbruik. 

Hetzelfde verhaal klinkt bij de gespecialiseerde speurders van de Federale Gerechtelijke Politie.

“Jaar na jaar stellen we een toename vast van online beelden van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van minderjarigen,” zegt Sandrine De Boeck-Desmedt die het team Child Abuse van de Federale Gerechtelijke politie leidt. “We merken dat steeds meer feiten ontstaan via sociale media, maar ook via gamingplatformen. De detectie van dergelijk materiaal stijgt, onder meer door de meldingen die via het NCMEC bij ons terechtkomen.”

Wanneer zulke meldingen binnenkomen, gaat het team Child Abuse ermee aan de slag. 

“Wij filteren de meldingen op strafbare feiten en sturen die door voor verder onderzoek. Daarnaast bieden we ook hulp voor de analyse van beelden na inbeslagnames van digitaal materiaal. Daarbij treffen we soms terabytes aan beelden van kindermisbruik aan.”

 

Van gamechat naar afpersing

Volgens Sandrine verschuift de problematiek naar plaatsen waar jongeren zich dagelijks online bevinden.

“Kinderen en jongeren geraken online snel aan de babbel met onbekenden. En in die chats wordt niet alleen over gaming gesproken. Misbruikers spelen daar sluw op in en proberen jongeren ertoe aan te zetten intieme beelden te delen. Wie in de val trapt, beseft niet hoe kwetsbaar men zich daarmee opstelt en welke gevolgen dat kan hebben. Zo ontstaat een voedingsbodem voor chantage of sextortion."

Een tweede zorgwekkende ontwikkeling is de toename van beelden die jongeren zelf maken en versturen.

“Ook hier beseffen zij niet hoe snel zulke beelden zich kunnen verspreiden en dat daar nadien geen controle meer op te krijgen is. Eens op het internet, altijd op het internet.”

Ook artificiële intelligentie zorgt voor nieuwe uitdagingen voor speurders.

“AI maakt het mogelijk om deepfakes en zogenaamde deep nudes te creëren”, verduidelijkt Sandrine. “Daarmee kunnen slachtoffers in verschillende talen en landen tegelijk worden benaderd. Dat vergroot het aantal potentiële slachtoffers aanzienlijk en maakt de aanpak complexer.”
 

Ook de smartphone zit mee aan tafel

Wanneer minderjarigen slachtoffer worden van seksueel misbruik, kunnen zij worden gehoord via een audiovisueel verhoor. Jaarlijks vinden in België duizenden van dergelijke verhoren plaats.

Grooming, sextortion en andere feiten met een online of digitale dimensie maken verhoudingsgewijs nog altijd een klein deel uit van de TAM-verhoren. Toch heeft de digitale leefwereld van jongeren ook haar plaats gekregen in de verhoorkamer.

“In functie van de feiten schuift de smartphone vandaag mee aan tafel. Tijdens een verhoor kan het gebruik van sociale media of chatplatformen ter sprake komen, met wie jongeren communiceren en wat zij online delen. Dat kan belangrijk zijn om feiten te begrijpen en bewijzen te verzamelen,” vertelt Michel Carmans, expert in de Techniek Audiovisueel Verhoor van Minderjarigen (TAM) bij de Technische en Wetenschappelijke Politie.

 

“Praat over de online wereld van uw kind”

Zowel Michel als Sandrine wijzen op het belang van open communicatie in de opvoeding en ontwikkeling van kinderen.

"Begeleid minderjarigen in hun ontdekkingstocht van de digitale wereld," zegt Michel. "Online veiligheid is ook een onderdeel van opvoeding. Het begint met vertrouwen, openheid en interesse tonen in wat kinderen online beleven."

Sandrine sluit zich daarbij aan: 

"Blijf betrokken bij wat uw kind online doet. Ga er niet van uit dat gamingplatformen of sociale media vanzelf veilige omgevingen zijn. Praat over de risico's, toon interesse in hun online leefwereld en maak duidelijk dat ze altijd bij u terechtkunnen. Een kind dat durft te praten, kan veel sneller geholpen worden."