Pas op voor 'deepfakes': enkele tips om ze te herkennen

Het woord 'deepfake' is een samentrekking van 'deep learning' en 'fake'. Het verwijst naar een technologie die gebruikmaakt van artificiële intelligentie om op zeer realistische wijze beelden, geluiden of video's te maken of te bewerken.  

Zo haalde Limburger Chris Umé in 2022 de finale van America’s got talent door juryleden en de presentator van de show te laten zingen met behulp van deepfake.   

Hoewel deepfakes op een artistieke of humoristische wijze kunnen worden gebruikt, vergemakkelijken ze de verspreiding van valse informatie door de afbeelding en de uitspraken van een publieke persoonlijkheid te manipuleren. Ze maken het ook mogelijk om mensen op te lichten door de stem en het gezicht van een beroemdheid of van iemand uit hun omgeving te gebruiken.  

De kwaliteit van de realisatie komt soms zo dicht bij de realiteit dat het moeilijk is om echt van vals te onderscheiden. 

71% van de Belgen “zeer ongerust”

In het najaar van 2025 werden burgers in een enquête van het Europees Parlement gevraagd naar hun bezorgdheden op het gebied van communicatie en de samenleving. Daaruit bleek dat 68% van de Europeanen en 71% van de Belgen zich “zeer ongerust” voelt over valse inhoud die door artificiële intelligentie (AI) wordt gecreëerd, zoals ‘deepfakes’ of nepnieuws.

Hoe een deepfake herkennen? 

Let op de gezichtsbewegingen (ogen die niet of vreemd knipperen), de stem (robotachtig of niet synchroon met de lippen), de achtergrond (voorwerpen die verdwijnen of vervormen) of schaduwen die niet kloppen. 

Informeer tot slot naar de afzender van de video of de foto. Ga op het internet op zoek naar de bron: is de persoon die de beelden verstuurt betrouwbaar? Je kan bijvoorbeeld een omgekeerde zoekopdracht uitvoeren op Google.  

Heb je twijfels? Tools zoals Sensity kunnen helpen erachter te komen of een video of foto vals is door lipbewegingen en anomalieën te analyseren.  

Het verspreiden van beelden begint echter vooral bij jezelf. Het is dus essentieel om je te beschermen: 

• Beperk de toegang tot je gegevens om te vermijden dat je foto's of video's worden misbruikt door oplichters.  

• Bepaalde AI-tools vragen toestemming om je stem of je foto's te gebruiken: wees voorzichtig! 

• Blijf kritisch, maak je omgeving bewust van deepfakes en meld verdachte inhoud op sociale media om anderen te beschermen.