Bescherm jezelf en anderen. Word geen Money Mule!

De laatste jaren zien we minder fysieke inbraken, maar wel meer oplichtingen. Er bestaan verschillende vormen van oplichting, zoals valse bankmedewerkers, phishing, spoofing en frauduleuze online advertenties. De criminele organisaties hierachter verschillen sterk, maar hebben één ding gemeen: ze moeten het gestolen geld op een manier in handen krijgen. Hier komt de money mule in beeld.

Wat is een money mule?

Een money mule (geldezel) is iemand die zijn of haar bankgegevens ter beschikking stelt aan een criminele organisatie, vaak in ruil voor een (financiële) beloning. In de praktijk komt van dat laatste zelden iets terecht. Dankzij de bankgegevens kan gestolen geld van een slachtoffer worden overgeschreven naar de rekening van de money mule. Van daaruit wordt het witgewassen en doorgesluisd naar de criminele organisatie, zonder dat die organisatie zelf meteen in beeld komt.

Sommige money mules werken bewust mee, anderen zijn naïef en beseffen niet dat ze deelnemen aan criminele activiteiten. Dat onderscheid verandert echter niets aan de ernst: de money mule is een essentieel onderdeel van de feiten en kan vervolgd worden voor witwassen en oplichting.

Wie zijn ze en hoe worden money mules geronseld?

Het profiel van een money mule is vaak gelijkaardig: meestal jongeren en studenten tussen 15 en 24 jaar. Ze worden vaak geronseld via sociale media zoals Snapchat en Instagram, via “snel geld verdienen”-advertenties. De laatste tijd zien we ook vaker ronseling op school, bijvoorbeeld via vrienden of vriendengroepen.

Jongeren zijn doorgaans gevoeliger voor peer pressure dan volwassenen. Daardoor wordt de drempel om “even mee te doen” lager. Criminele organisaties spelen hierop in met aantrekkelijke aanbiedingen die makkelijk en snel geld beloven. Daarom is het belangrijk om in preventie duidelijk te maken: “Wat te mooi is om waar te zijn, is dat meestal ook”

De gevolgen van money muling 

In advertenties zie je vooral de mooie kant: snel en gemakkelijk geld verdienen zonder veel moeite. Wat meestal verzwegen wordt, zijn de gevolgen, die vaak veel groter zijn dan de money mule beseft.

1. Juridische gevolgen: Een money mule kan vervolgd worden voor zowel drie witwasmisdrijven als voor informaticabedrog.

• Witwasmisdrijven: 15 dagen tot 5 jaar gevangenis en geldboetes van 26 euro tot 100.000 euro.
• Informaticabedrog: 6 maanden tot 5 jaar gevangenis en geldboetes van 26 euro tot 100.000 euro.

Als de organisatie niet geïdentificeerd kan worden, kan de money mule bovendien verantwoordelijk worden gehouden om het slachtoffer zelf terug te vergoeden.

2. Niet-juridische gevolgen. Ook los van justitie kan de impact groot zijn:

• gedurende lange tijd (bv. 10 jaar) moeilijkheden om een lening af te sluiten;
• reputatieschade;
• problemen om later een job te vinden.

Daarnaast kan een money mule verder verzeild raken in de criminele organisatie, vrijwillig of onder druk. Er kan druk of zelfs bedreiging volgen om “beter te presteren” of meer geld te verdoezelen. Door eerdere acties voelen sommigen zich vastgezet en durven ze moeilijker hulp te zoeken. Money muling is dus niet alleen gevaarlijk voor mogelijke slachtoffers van oplichting, maar ook voor de money mule zelf.

De organisatie achter de money mules

De money mule is vaak de eerste persoon die door de politie geïdentificeerd wordt, maar daar stopt het meestal niet. Money mules komen vaak in contact met recruiters en cashers.

• Recruiters: zoeken mensen die bereid zijn hun bankrekening ter beschikking te stellen. Dat gebeurt online en offline. Online worden vaak profielfoto’s gebruikt met veel geld, dure horloges en luxeproducten om de indruk te wekken dat je er snel geld mee verdient.
• Cashers: zorgen ervoor dat het geld op de rekening van de money mule wordt “verzilverd”, bijvoorbeeld door cash af te halen, luxeproducten te kopen, door te storten naar andere rekeningen, enzovoort.

Binnen criminele organisaties bestaan nog andere rollen, maar dat zijn doorgaans hogere niveaus waarmee money mules zelden of nooit rechtstreeks in contact komen.

Preventie

Preventie is cruciaal om het probleem van money mules terug te dringen, vooral door ronseling van jongeren te voorkomen. Een belangrijke oorzaak van money muling is onwetendheid bij risicogroepen. Jongeren en studenten kunnen sneller in de verleiding komen als ze de gevaren niet kennen.

Daarom is goede voorlichting nodig: wie geïnformeerd is over de risico’s en nadelen, zal minder geneigd zijn in te gaan op verzoeken van ronselaars. Omdat ronseling zowel via sociale media als op school gebeurt, is het belangrijk om zowel jongeren als scholen te betrekken. Met andere woorden: informeer leerlingen én leerkrachten. Preventie gaat bovendien niet alleen over risicogroepen en hun omgeving, maar over iedereen. Als meer mensen het fenomeen herkennen, daalt het aantal money mules én kunnen potentiële slachtoffers van phishing en oplichting zich beter beschermen.

Wat doe je best als iemand je “snel geld” voorstelt?

• Ga er nooit op in.
• Geef nooit je bankrekeningnummer of pincode aan iemand anders, ook niet aan een zogenaamde vriend.
• Rapporteer het account via de juiste diensten (bv. het meldpunt van de overheid).
• Waarschuw vrienden en naasten en praat met iemand die je vertrouwt.
• Ben je toch in de val gelopen? Blokkeer zo snel mogelijk je bankkaart via Card Stop en contacteer je bank.
• Doe ook aangifte bij de politie en leg een verklaring af.

Tekst en afbeeldingen door Rune Willems - Arteveldehogeschool Gent

Lees meer: Wat zijn geldezels? | Febelfin