Project M: een eerste evaluatie
Op 1 oktober 2018 zijn het parket Limburg, de politie Limburg Regio Hoofdstad en het Justitiehuis Hasselt samen ingestapt in een nieuw project: het zogenaamde ‘Project M’. Met dit project willen de verschillende partners een lik-op-stukbeleid voeren. De nieuwe werkwijze maakt het mogelijk om een snelle reactie te geven aan daders van lokale criminaliteit waarbij de nadruk ook ligt op schadeherstel voor slachtoffers en waarbij we een duidelijk signaal geven aan de samenleving.
De huidige werkprocessen duren te lang waardoor de reactie op strafbare feiten vaak te laat komt. Het signaal aan de dader maar ook aan het slachtoffer en aan de samenleving mist hierdoor zijn effect.
De reactie op criminaliteit moet krachtig, op maat gesneden, betekenisvol en tijdig zijn!
In Project M wordt dan ook gezocht naar een nieuwe dynamiek om de opsporingsonderzoeken sneller te laten verlopen, om capaciteit bij alle partners optimaal in te zetten en om werkprocessen van alle partners maximaal in elkaar te laten schuiven. Er wordt extra ingezet op schaderegeling, bemiddeling en alternatieve afhandeling. Ten slotte dienen de maatregelen of beslissingen zo snel mogelijk te worden uitgevoerd.
Met snelheid
Project M is ontstaan vanuit de nood van politie en parket om op een meer adequate manier een antwoord te bieden op veel voorkomende lokale criminaliteit. Project M zal er voor zorgen dat er, zowel voor de verdachte als voor het slachtoffer en de samenleving, een snellere reactie komt op strafbare feiten. Door kort op de bal te spelen zal er in meer dossiers sneller gehandeld kunnen worden waardoor recidive of het plegen van nieuwe misdrijven wordt voorkomen.
Multidisciplinair werken
Deze nieuwe manier van werken zorgt ervoor dat de verschillende partners letterlijk “naast elkaar werken” en informatie onmiddellijk kunnen uitwisselen zodat efficiënter kan beslist worden. “Dit betekende dat wij nauwer moesten gaan samenwerken met het parket Limburg en het justitiehuis,” zegt Philip Pirard, korpschef van de politie Limburg Regio Hoofdstad. “Maar ook onze eigen manier van werken moest anders. Wanneer een verdachte de dag nadat wij hem hebben opgepakt al voor de magistraat moet verschijnen, moeten wij ervoor zorgen dat alle nodige onderzoeken in die korte periode gebeurd zijn.” Ook het parket Limburg en het justitiehuis veranderden hun interne werking aanzienlijk om Project M te laten slagen.
In praktijk komt het erop neer dat de parketmagistraat twee dagen per week aanwezig is in het politiekantoor in Hasselt. Een justitieassistent komt diezelfde dagen telkens in de namiddag. De magistraat kan zijn of haar eindbeslissing dan onmiddellijk meedelen aan de verdachte. In geval van een procedure bemiddeling en maatregelen kan de dader meteen een gesprek hebben met de justitieassistent teneinde die concrete maatregelen te bespreken en de uitvoering ervan op te starten. De justitieassistent contacteert ook onmiddellijk het slachtoffer om de schade te begroten. Op die manier kan de dader ook veel sneller beginnen met de afbetaling van de schadevergoeding.
Niet alle dossiers komen in aanmerking voor Project M. Zo moet de verdachte van de feiten bijvoorbeeld gekend zijn en komen enkel dossiers inzake lokale criminaliteit in aanmerking. Politie en parket selecteren uit de dagelijkse klachten en vaststellingen de zogenaamde M-dossiers. In een half jaar tijd waren er dit 444.
Maatwerk
In al deze 444 dossiers werd er onmiddellijk gevolg gegeven aan strafbare feiten. “Een echt lik-op-stukbeleid dus,” zegt Guido Vermeiren, procureur des Konings van het parket Limburg. “De magistraat kan tal van verschillende beslissingen nemen ten opzichte van de dader: een onmiddellijke minnelijke schikking aanbieden, voorwaarden of een bemiddeling voorstellen, dagvaarden via de procedure snelrecht,… . De beslissing is afhankelijk van onder meer de ernst van het misdrijf, eventuele voorgaanden van de dader of een specifieke onderliggende problematiek. Voor ons is het vooral belangrijk dat de beslissing op maat is van de dader en dat de schade van het slachtoffer vergoed zal worden. Bemiddeling is daarom bij uitstek een goede manier om tot een beslissing te komen waar beide partijen zich in kunnen vinden.”
Een eerste evaluatie
Na afloop van de eerste zes maanden kunnen we besluiten dat deze nieuwe werkwijze ervoor zorgt dat politie en justitie niet alleen sneller grip op een dader krijgen maar ook onmiddellijk kunnen inspelen op lokale incidenten en (overlast)fenomenen, zoals bijvoorbeeld fietsdiefstallen.
We stellen vast dat Project M de doorlooptijd van een dossier drastisch naar beneden haalt. Bij de dossiers die binnen het project behandeld worden, verstrijkt er gemiddeld 1 maand tussen het moment dat het proces-verbaal opgesteld wordt en de beslissing van de magistraat. Bij andere dossiers kan dit oplopen tot meerdere maanden.
In de meeste gevallen beslist de parketmagistraat om dossiers via alternatieve weg af te handelen door de dader voorwaarden voor te stellen (bv. schaderegeling, contactverbod, attest inzake begeleiding in het kader van een bepaalde problematiek bijbrengen) of een justitieassistente aan te stellen met het oog op een procedure bemiddeling en maatregelen.
Zeker in de beginfase van het project vergt de ontwikkeling van deze nieuwe aanpak veel van zowel politie, parket als justitiehuis. De korpschefs zijn er echter van overtuigd dat het project op termijn voor capaciteitswinst zal zorgen.
“Dit zal de nieuwe manier van werken worden in dossiers waar de samenleving een snelle en rechtvaardige reactie verwacht,” aldus procureur Vermeiren.
