15 jaar ENFAST: Belgische pioniersrol in Europees opsporingsnetwerk
Vandaag, 8 november, viert ENFAST – het Europees netwerk van gespecialiseerde opsporingsteams – zijn vijftiende verjaardag. Wat vijftien jaar geleden begon als een ambitieus idee, groeide uit tot een lichtend voorbeeld van internationale politiewerking. België speelt daarin een voortrekkersrol: het Fugitive Active Search Team (FAST) van de Federale Politie stond mee aan de wieg van het netwerk.
Grenzeloze samenwerking loont
De oprichting van ENFAST kwam er vanuit een duidelijke nood. Het merendeel van voortvluchtigen dat door politiediensten wordt opgespoord, probeert zich te verschuilen achter landsgrenzen. Dankzij de nauwe samenwerking en het onderling vertrouwen tussen de nationale FAST-teams kunnen aanwijzingen nu snel worden gecheckt en voortvluchtigen dus sneller gevat.
“Vandaag volstaat één telefoontje om te achterhalen of een aanwijzing klopt dat een voortvluchtige zich op een locatie in het buitenland schuilhoudt. Dat is de meerwaarde van ENFAST,” zegt commissaris Gerry Van Loock, waarnemend diensthoofd van FAST.
In 2024 lokaliseerde en arresteerde FAST België 105 voortvluchtige criminelen, waarvan in 59 dossiers internationale samenwerking doorslaggevend was. Het team richt zich zowel op veroordeelde voortvluchtigen als op leden van maatschappij-ontwrichtende criminele organisaties, waaronder High Value Targets in grote drugszaken.
België aan de basis
Het idee voor ENFAST ontstond in 2007 tijdens een internationale conferentie in Canada, waar onder impuls van België, Oostenrijk, Nederland en Duitsland het concept van een Europees netwerk van fugitive teams vorm kreeg. Drie jaar later, in 2010, werd ENFAST opgericht tijdens een conferentie in Brussel onder Belgisch EU-voorzitterschap. Een unaniem goedgekeurde EU-resolutie maakte het netwerk officieel. Ook Europol, Interpol en enkele niet-EU-landen zoals Kosovo, Servië en Noord-Macedonië sloten zich aan.
Het eerste voorzitterschap van ENFAST werd toevertrouwd aan de Belgische Federale Politie. In 2026-2027 neemt FAST België, samen met de Franse en Luxemburgse teams, het eerste ‘triple’ voorzitterschap op zich. De financiële steun voor het ENFAST-voorzitterschap wordt verzekerd door het Fonds voor interne veiligheid (ISF) van de Europese Commissie.
Internationale impact en Belgische innovatie
België blijft ook vandaag een stuwende kracht binnen het netwerk. Commissaris Gerry Van Loock trad vorig jaar toe tot de ENFAST Core Group, het dagelijks bestuur van het netwerk. Belgische initiatieven zoals de ‘trackathon’ inspireerden Europese collega’s. De eerste ENFAST Trackathon in 2024 bracht meer dan 90 deelnemers uit 33 landen en Europol samen. Tijdens het tweedaagse evenement werden 59 dossiers rond high value targets onderzocht, wat leidde tot nieuwe aanwijzingen in 50 dossiers en de lokalisatie van negen voortvluchtigen.
FAST België vierde in september 2024 zijn 25ste verjaardag met 6.208 arrestaties op de teller. Een jaar later blijft het team vasthouden aan zijn missie: voortvluchtigen geen rust gunnen, waar ter wereld ze zich ook verschuilen.