Steeds meer onlineshopping... en risico's

Volgens de recentste statistieken van de FOD Economie beschikt 95% van de Belgische huishoudens over een internetverbinding. En een groot aantal daarvan bestelt artikelen online. 

Hoewel België op het gebied van e-commerce achterblijft op Nederland (94%), Frankrijk en Luxemburg (meer dan 80%), zit ons land toch boven het Europese gemiddelde (72%).  

De populairste producten die Belgen online kopen, zijn: 

• kleding, schoenen en accessoires (46,74%); 

• abonnementen op diensten voor het streamen van films, series en sport (33,78%); 

• tickets voor voorstellingen (26,84%); 

• abonnementen op diensten voor het streamen van muziek (26,69%). 

Zoals de FOD Economie in zijn laatste jaarverslag aangeeft, staan de meldingen over valse webshops bovenaan met 6463 meldingen, oftewel meer dan een vijfde van het totale aantal. 

De gemelde praktijken gaan over leveringsproblemen of producten die niet overeenkomen met wat er is besteld, maar ook en vooral over diefstal van de identiteit van echte websites. "Oplichters maken frauduleuze websites die Belgische webshops imiteren, met een licht afwijkende URL, gebruik van officiële contactgegevens en aantrekkelijke prijzen, met als doel consumenten te misleiden of het bedrijf schade te berokkenen." 

De meeste meldingen gaan over buitenlandse websites of grote platforms. Oplichters maken onder meer gebruik van de namen van bestaande bedrijven en laten slachtoffers geloven dat ze voor de levering een beroep doen op derden. 

Nepzoekertjes 

Oplichters maken ook gebruik van zoekertjes. Daarvoor nemen ze contact op met het slachtoffer via gespecialiseerde websites zoals eBay, AutoScout of platforms zoals Marketplace. Ze bieden verschillende artikelen (auto's, gsm's, elektronica enz.) te koop aan tegen zeer aantrekkelijke prijzen en vragen om vooruitbetaling of betaling via een geldtransfersysteem zoals Western Union of MoneyGram. Zodra het geld is overgemaakt, verdwijnt de verkoper spoorloos.  

Een nep... koper 

Een andere vorm van oplichting is zich voordoen als koper bij een onlineverkoop op een zoekertjessite. De oplichter onderhandelt niet over de prijs en stelt voor om via een systeem met valse cheques te betalen. De bank merkt niet meteen dat het om een vervalsing gaat en maakt het bedrag onder voorbehoud over op de rekening van de verkoper. Na een verificatieprocedure van meerdere dagen is het artikel al verzonden, terwijl het geld uiteindelijk niet aan de verkoper wordt uitbetaald...  

Soms gaat de nepkoper zelfs zo ver dat hij een hoger bedrag overmaakt dan verschuldigd is en de verkoper vraagt het verschil terug te storten, onder het voorwendsel dat hij zich vergist heeft. Zo verliest de verkoper niet alleen het artikel dat hij te koop heeft aangeboden, maar ook een deel van zijn eigen geld. 

Reflexen om te onthouden 

Blijf waakzaam en neem volgende reflexen aan: 

1. Wees alert voor aanbiedingen die te mooi zijn om waar te zijn. 

2. Identificeer de verkoper goed en kijk wat er op internet over hem wordt gezegd (komen de reviews geloofwaardig over of zijn ze te lovend?). 

3. Controleer vóór je een aankoop doet de betrouwbaarheid van de verkoopsite: de URL (soms kan één letter verschil in een adres al het verschil maken!), de vestigingsplaats en de oprichtingsdatum (een recente oprichting kan een aanwijzing zijn dat het om een nepsite gaat). 

4. Deel geen persoonlijke informatie mee zoals identiteitsdocumenten en bankgegevens die voor criminele doeleinden zouden kunnen worden gebruikt. 
    

5. Als je een poging tot fraude opmerkt, meld dit dan via verdacht@safeonweb.be, betaal niets en verbreek alle contact met de oplichters. 
    

6. Als je slachtoffer bent geworden, doe dan aangifte bij de Lokale Politie. Vergeet echter niet om je aangifte goed voor te bereiden (screenshot, chronologisch overzicht van de gebeurtenissen ...). Een aangifte met zoveel mogelijk informatie heeft meer kans op slagen.