De Technische en Wetenschappelijke Politie van gisteren, vandaag en morgen
Op donderdag 3 april vond in het Polis Center in Brussel een colloquium plaats ter gelegenheid van 100 jaar Technische en Wetenschappelijke Politie (TWP). Zes experts namen het woord voor een publiek van 180 deelnemers.
Experts met een essentiële rol
Achter de schermen van de gerechtelijke onderzoeken speelt de TWP een centrale rol. Ze is gespecialiseerd in analyse van plaatsen delict, onderzoek van vingerafdrukken, sporenopname en -analyse met behulp van wetenschappelijke methodes en voorziet zo onderzoekers van materiële, objectieve en onweerlegbare bewijselementen.
De Federale Politie zet ter gelegenheid van het honderdjarige bestaan al deze experts, met hun uiteenlopende vaardigheden, in de bloemetjes en dit tot eind 2025.
Minister Quintin te midden van Johan Geentjens (directeur DJO) en Sabien Gauquie (directrice DJT).
Even gas terugnemen en genieten van deze verjaardag
Tijdens het colloquium op 3 april wierpen zes sprekers een licht op de TWP van gisteren, van vandaag en van morgen. In het bijzijn van minister Bernard Quintin heette Sabien Gauquie, directrice van de Centrale directie van de technische en wetenschappelijke politie, alle 180 deelnemers hartelijk welkom. Ze wilde dat ze de tijd namen om even stil te staan bij de vorige generaties, die het pad voor de TWP van vandaag geëffend hebben. Vervolgens sprak Laurent Blondiau, directeur-generaal a.i. van de Algemene directie gerechtelijke politie (DGJ), het auditorium via een videoboodschap toe. Hij toonde zijn oprechte erkenning voor alle collega’s bij de TWP, “die een essentiële schakel zijn bij de gespecialiseerde opdrachten van de Geïntegreerde Politie”.
Unieke mijlpaal
Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Quintin kreeg als allereerste de medaille 100 jaar TWP in handen. Het werk van de medewerkers TWP is volgens hem van onschatbare waarde. “De TWP werkt vaak buiten de schijnwerpers en net daarom zetten we hun expertise vandaag in de verf” en “Een unieke mijlpaal voor een even unieke dienst” klinken zijn woorden. Om de criminelen een stap voor te blijven, wil hij de politiediensten helpen klaarstomen voor de 21ste eeuw.
Minister Quintin ontvangt de eerste medaille 100 jaar TWP.
Terug in de tijd
Als eerste spreker zou Renaat Develtere aantreden, maar die moest verstek geven. Gerrit Volckeryck (voormalig medewerker DJT, nu stafdienst/wapens bij de politiezone Scheldewaas) nam zijn plaats in en bracht het publiek terug naar de tijd van Napoleon en het strafrecht, het ontstaan van het politioneel beschrijvend signalement, de eerste antropometrische dienst, de forensische fotografie, het beginnende gebruik van vingerafdrukken, de oprichting van de eerste gerechtelijke identificatiedienst, de eerste politieschool in Oostende (met cursus TWP) enzovoort.
Deze heel boeiende geschiedenisles werd verdergezet door professor Xavier Rousseaux, eredirecteur van het FNRS (Fonds National de la Recherche Scientifique) en gastprofessor bij de UCLouvain. Ook hij noemde namen als Druyts, Bertillon, Goddefroy, Stockis, Gillet, de Laveleye … Hij sprak over de inplaatsstelling van nieuwe structuren die voor een ware revolutie zorgden (het lag vroeger niet voor de hand dat politiemensen iets te zeggen hadden in een gerechtelijk onderzoek), het ontstaan van de gerechtelijke politie op nationaal niveau, de verschillende labo’s die het daglicht zagen over heel België, de intrede van de huiszoekingen, de opleiding van alle betrokkenen in deze materie met als doel het ‘brevet police scientifique’ te bekomen.
Aan de hand van vele foto’s en historische teksten werden beide uiteenzettingen opgeluisterd en werd het ontstaan en de evolutie van de TWP in de geschiedenis duidelijk uitgelegd.
Het NICC, de wetsdokters en de academische wereld
Vervolgens kwamen enkele partners van de TWP aan het woord. Als derde spreker van de dag volgde Lore George, diensthoofd Forensisch advies van het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC). Nadat ze de geschiedenis en de taken van haar dienst uit de doeken deed, sprak ze over de samenwerking tussen de politie, het parket en het NICC. Hoe zij inzake sporenonderzoek samen onderzoeksvragen stellen en op basis van een analyse het parket of de politie adviseren. Ook het internationale aspect van haar werk kwam aan bod, net als de uitdagingen in het forensisch onderzoek, waarvan de uniformiteit (van werken, opleiding …) de nodige aandacht moet krijgen. Ze sloot haar uiteenzetting af met enkele concrete praktijkvoorbeelden.
Hierna was het de beurt aan Grégory Schmit, wetsgeneesheer bij de parketten en rechtbanken van Brussel, Waals-Brabant en Henegouwen, die over de aanvullende bevoegdheden en de samenwerking tussen de labo’s TWP en de wetsdokters sprak. En die samenwerking begint op de crime scene: terwijl de wetsdokter zich met het lichaam bezighoudt en medische observaties verricht, staat de TWP in voor het opnemen en het in beslag nemen van de sporen. Ook later bij een autopsie werken deze partners samen. Beide partijen hebben één gemeenschappelijk doel: de waarheid aan het licht brengen.
De vele foto’s van dode lichamen, al dan niet op een autopsietafel, handen in een bokaal, hoofdwonden … waren het ideale dessert na de middagpauze …
Lore George van het NICC.
« Le médecin légiste = la voix du cadavre »
De vijfde spreker van de dag was professor Bram Bekaert, die 29 jaar geleden aan de poorten van de kazerne Géruzet stond, om aan zijn opleiding tot wachtmeester te beginnen bij de toenmalige rijkswacht. Als professor bij het UZ Leuven en bij de KU Leuven werkt hij nauw samen met de politie. Hij had het over hoe de wetenschap en de politie succesvolle partners zijn voor innovatie. De twee jaar durende masteropleiding in de forensische biomedische wetenschappen telt jaarlijks een toenemend aantal studenten. De masterproef van een aantal onder hen werd hier belicht: gebruik van infraroodlicht tegenover daglicht bij het opsporen van bloedvlekken, DNA-analyse op patronen en hulzen …
Tot slot kregen de deelnemers een demonstratie van CrimeHouseVR, een applicatie voor studenten forensische wetenschappen, die hen meeneemt naar een plaats delict en hen onder andere wijst op de gevaren van sporencontaminatie.
Grégory Schmit, wetsgeneesheer.
Bram Bekaert, professor UZ Leuven en KU Leuven.
Het ‘plaatsdelictonderzoek’ van morgen
Als laatste was het de beurt aan Matthijs Zuidberg, onderzoeker en programmamanager in het domein van onderzoeken op de plaats delict en van vroegtijdige opsporing bij het Nederlands Forensisch Instituut. Van in het begin zorgde hij voor een vrolijke noot. Eén van zijn nachtmerries: gezien worden als de Nederlander die het allemaal wel weet. Hij is ervan overtuigd dat hij meer niet weet, dan wel. Als opener neemt hij ons mee naar een virtuele crime scene waar een studente is vermoord in haar kot. Hij brengt zijn visie op de TWP en het ‘plaatsdelictonderzoek’ (PDO) van morgen, niet van de verre toekomst: een belangrijk en verbindend onderdeel van het onderzoek dat herleidbaar, robuust en data/kennisgedreven is. Speech-to-Text, AI-assistentie, automatische objectherkenning, 3D … zullen het PDO van morgen bijstaan. Onderzoekers, wetsdokters en professionals gaan volgens hem al op de plaats delict met elkaar in verbinding staan en hun bevindingen samenleggen. Het lab zal als het ware verschuiven naar de PD.
Matthijs Zuidberg van het Nederlands Forensisch Instituut.
“Het zal altijd een moeilijke puzzel blijven op de PD, maar we zijn allemaal samen verantwoordelijk voor het oplossen ervan” Matthijs Zuidberg
Na het slotwoord van de directrice van de TWP, waarin ze iedereen die binnen dit domein actief is een gelukkige verjaardag wenste, was het tijd om het glas te heffen op 100 jaar. Proficiat!
Meer op komst
Dit uitzonderlijke en leerrijke evenement markeerde de officiële start van de festiviteiten rond het 100-jarig bestaan van de TWP. Nog tot eind 2025 zal je via artikels, video’s, podcasts (met ondere andere Renaat Develtere en Grégory Schmit die hierboven genoemd worden) … de TWP en haar 500 medewerkers met buitengewone beroepen kunnen ontdekken.
