Cameratoezicht door Politie Gent
De politiezone Gent ziet het inzetten van camera’s als een deel van een breder pakket aan maatregelen. Het is een hulpmiddel in de strijd tegen criminaliteit en overlast (vb. sluikstorten), maar ook een noodzaak voor het optimaal beheer van evenementen en incidenten.
Camera’s (met bijvoorbeeld ANPR-technologie) hebben bovendien een positieve invloed op de verkeersveiligheid en het verkeersgedrag.
Onder meer met camera’s in het straatbeeld neer te zetten, komen we samen met de burger tot oplossingen voor lokale problemen die een bron van onveiligheid vormen voor de leefbaarheid van de stad.
Met behulp van deze camera's zoekt de politie verdachte situaties of kan ze alert reageren op misdrijven. Camerabeelden laten de politiediensten toe om incidenten goed in te schatten en de ploegen op terrein direct aan te sturen met het oog op snellere en adequatere interventies.
Evenzeer zijn camera’s een bijkomend instrument in het afleggen van verantwoording met betrekking tot de aangeboden dienstverlening en/of een gefundeerd antwoord formuleren in geval van klachten. Dit alles draagt bij tot een transparantere, integere en respectvolle politiezorg.
Wetgeving
De wet op het politieambt (WPA) voorziet dat politiediensten camera’s kunnen gebruiken in het kader van hun opdrachten. Het basisprincipe is steeds gebruik op zichtbare wijze, d.w.z. niet heimelijk. De politiezone Gent mag op het openbaar domein zichtbaar camera's plaatsen en gebruiken na de voorafgaande toestemming van de gemeenteraad.
Dit is van toepassing voor elke nieuwe locatie of gebruik van nieuw type camera.
Camera’s die eigendom zijn van de stad (of gemeente) en camera’s van burgers of bedrijven worden wel nog geregeld door de camerawet.
In alle discretie
Enkel politiemedewerkers mogen de camerabeelden bekijken en analyseren. Zij werken volgens zeer strikte procedures (technisch en organisatorisch). Daarnaast hebben zij ook een discretieplicht, wat betekent dat ze deze informatie niet (onrechtmatig) mogen delen met anderen.
Waarschuwingsborden
Het begin van een cameragebied wordt telkens aangeduid met een bord. Zo weet je altijd wanneer je een zone met camerabewaking betreedt. Voor het filmen van niet-besloten plaatsen (openbare weg) zijn er pictogrammen geplaatst bij de grote invalswegen die naar het Gentse grondgebied leiden.
|
|
|---|
De verschillende cameratypes
Vaste camera’s
De politiezone Gent beschikt over vaste camera’s op niet-besloten plaatsen, voor het publiek toegankelijke besloten plaatsen en voor het publiek niet toegankelijke besloten plaatsen. Op dit moment is dit enkel in de Overpoortbuurt en de Zuidbuurt.
Overpoort en Zuid
In en rond de Overpoortstraat en in en rond de Zuidbuurt heeft Politiezone Gent al sinds 2011 vaste camera’s in gebruik. Het aantal camera’s werd sindsdien, na toestemming van de gemeenteraad, verder uitgebreid waardoor er intussen een ruimer dekkingsbereik is en minder blinde vlekken.
Het cameratoezicht blijft vooral tot doel hebben:
- Het voorkomen, vaststellen of opsporen van een misdrijf, schade of overlast
- Efficiënt aansturen van politieploegen op het terrein
- Verhogen van de ophelderingsgraad
- Subjectieve veiligheid
- Preventief/ontradend effect van cameratoezicht
De inzet van camera’s in deze buurten werd intussen positief geëvalueerd en heeft bewezen dat het een reële meerwaarde biedt. Deze camera’s zijn geregeld in het gemeenteraadsbesluit van 2022_GR_00103.
Tijdelijke vaste camera’s
De politiezone Gent zet camera’s in die voor een beperkte tijd op een welbepaalde plaats worden opgesteld in functie van een bepaald veiligheids- of leefbaarheidsprobleem. Hiervoor is steeds een voorafgaande principiële toestemming van de gemeenteraad vereist.
Bij evenementen
Tijdelijke vaste camera’s kunnen opgesteld worden tijdens grote evenementen zoals de Gentse Feesten, het Lichtfestival of oudejaar.
Op overlastlocaties
Op bepaalde locaties in Gent werd besloten om tijdelijk camera’s te plaatsen na voortdurende meldingen van overlast. Het gebruik van camera's betreft een flankerende maatregel in een integrale aanpak om de bestaande overlast aan te pakken. De camera's hebben een niet te onderschatten preventief effect en de aanwezigheid ervan toont aan dat deze een meerwaarde bieden om de leefbaarheid in de buurt te verhogen. De camera’s worden gericht gebruikt bij gecoördineerde acties om gerichtere controles uit te voeren of tijdens de afhandeling van noodoproepen om de interventieploegen gericht aan te sturen.
Op dit moment staan er tijdelijke vaste camera’s op volgende locaties (klik hier voor de kaart):
- Wittekaproenenplein (goedkeuring gemeenteraad)
- Brugse Poort (goedkeuring gemeenteraad)
Sluikstortcamera’s
De politiezone Gent beschikt over één mobiele cameramast die tijdelijk kan worden ingezet in de strijd tegen sluikstort als verplaatsbare vaste camera. Deze wordt aangevuld met twee verplaatsbare camerasets die op niet-zichtbare wijze worden ingezet, eveneens in de strijd tegen sluikstort. Deze sluikstortcamera’s zijn geregeld in het gemeenteraadsbesluit 2020_GRMW_00724.
Vaste ANPR-camera’s
De politiezone Gent maakt gebruik van het netwerk van ANPR-camera’s van de stad die automatisch nummerplaten kunnen herkennen en de toegang tot het voetgangersgebied en de lage-emissiezone controleren. Zo kan de politie geseinde en niet-verzekerde voertuigen opsporen, of meteen optreden bij verkeersongevallen met vluchtmisdrijf waar sprake is van zwaargewonden of doden. De politie kan ook direct optreden bij criminele feiten waar de dader(s) gevlucht zijn met een voertuig, of veelplegers in het verkeer vatten. Het is niet de bedoeling om met de camera's verkeersinbreuken vast te stellen. Hiermee wordt bijgedragen aan de (verkeers)veiligheid in onze stad en kan er kort op de bal worden gespeeld om daders van zware feiten en verkeersmisdrijven vlug(ger) te onderscheppen. Het gebruik van de vaste ANPR-camera’s werd door de gemeenteraad goedgekeurd in het gemeenteraadsbesluit 2024_GR_00242.
Mobiele ANPR-camera’s
De politiezone Gent beschikt ook over een aantal voertuigen met ANPR-camera’s. Deze worden ingezet voor dezelfde specifieke doelstellingen als de vaste ANPR-camera’s (zie hierboven).
Bodycams
Het gebruik van de bodycam door de politiezone Gent wordt proportioneel en subsidiair ingezet voor zowel de burgers als het personeelslid zelf en heeft als finale doelstelling de spiraal van geweld te stoppen en eventuele bewijslast ter bestraffing toe te laten.
Het gebruik van de bodycam is niet wettelijk verplicht. De politieambtenaar beslist zelf of hij een bodycam meeneemt op het terrein en of hij deze activeert. Het is wettelijk bepaald dat de bodycam enkel mag geactiveerd worden in volgende situaties:
- in geval van een incident van een zekere ernst, in het bijzonder in het geval van concrete aanwijzingen van risico’s op het ontstaan van geweld, risico’s van het gebruik van dwang en van de schending van de integriteit van leden van de politiediensten, van de oproeper of van derden;
- wanneer er op basis van het gedrag van personen, materiële aanwijzingen of omstandigheden van plaats en tijd, redelijke gronden zijn om te denken dat er personen zijn die gezocht worden, die geprobeerd hebben een misdrijf te plegen of een misdrijf voorbereiden, of die een misdrijf hebben gepleegd of die de openbare orde zouden kunnen verstoren of hebben verstoord;
- in geval van noodzaak om materiële bewijzen van inbreuken te verzamelen en de betrokken personen te identificeren;
- bij de uitvoering van opdrachten tijdens dewelke de politiediensten bijstand verlenen wanneer ze daartoe wettelijk worden gevorderd;
- bij de uitvoering van opdrachten tijdens dewelke de politiediensten gevorderd worden om de gerechtelijke bevelen te betekenen en ten uitvoer te leggen.
De politieambtenaar die de camera draagt, is niet wettelijk verplicht om in te gaan op het verzoek van een burger tot het activeren van de bodycam.
Een opname met de bodycam wordt steeds aangekondigd door de politieambtenaar. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de pre-opname. Dit wil zeggen dat de beelden en het geluid gedurende een periode van 30 seconden voor de activatie van de camera toch worden verzameld en bewaard en worden toegevoegd aan het begin van de opname.
Drones
De drone wordt bijvoorbeeld ingezet tijdens evenementen en manifestaties i.h.k.v. crowd management en om vroegtijdig incidenten op te sporen en de ploegen op het terrein sneller en gerichter aan te sturen. Tijdens incidenten kan de drone beelden opnemen om zo bewijzen te verzamelen van strafrechtelijke inbreuken met als doel de bewijsvoering voor het openbaar ministerie te versterken.
Camera’s op de sites of commissariaten
Binnen onze gebouwen en op onze sites zijn er verschillende bewakingscamera’s aanwezig. In de eerste plaats zijn deze om de veiligheid in en rond onze gebouwen te verhogen en aansluitend de veiligheid van onze personeelsleden te bevorderen.
Recht op inzage camerabeelden
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR) voorziet de mogelijkheid tot inzage van camerabeelden. Je kan dergelijke vraag overmaken via ons 'contactformulier’.
Elke aanvraag wordt voorafgaandelijk geëvalueerd door de Data Protection Officer van de politiezone Gent. Dit gebeurt op basis van een aantal criteria:
1/ Het beheer van de beelden moet in handen zijn van de politiezone Gent;
2/ Het moet gaan om camerabeelden waarop jijzelf te zien bent. Voorafgaandelijk aan de evaluatie (en op het ogenblik van inzage) moet je het bewijs van je identiteit kunnen leveren;
3/ De beelden mogen geen deel uitmaken van een politioneel (gerechtelijk) onderzoek;
Indien je zelf slachtoffer zou zijn van strafrechtelijke feiten en de feiten werden (mogelijks) op camera geregistreerd, dan kan je dit vermelden op het ogenblik van je aangifte.
4/ De beelden worden maximaal 12 maanden bewaard. Na 30 dagen zijn ze enkel nog toegankelijk voor de gerechtelijke politie op beslissing van de procureur des Konings of de onderzoeksrechter.
5/ Je moet via een onderbouwde argumentatie kunnen aantonen waarom je de beelden wenst te consulteren. Je aanvraag moet daarnaast ook voldoende gedetailleerde info bevatten opdat de betrokken beelden precies kunnen gelokaliseerd worden.
Indien je aanvraag positief word geëvalueerd, dan wordt een inzagemoment voorzien. In geen enkel geval wordt een kopie van de beelden ter beschikking gesteld.
Vragen?
Indien je algemene vragen hebt over het cameratoezicht van politie en zijn doeleinden, kan je ditzelfde contactformulier invullen.